Jan Campert


Jan Bontje
Vandaag (21 januari 2019) is het precies 75 jaar geleden dat journalist, dichter, schrijver en verzetsman Jan Campert in KZ Neuengamme overleed, of juister: door de naziploerten is vermoord. (21 januari 1943)

Jan Campert is bij de meesten vooral bekend van het gedicht “De achttien dooden“, dat hij schreef naar aanleiding van de moord (executie) op 18 antifascisten: 15 verzetslieden van de Geuzengroep en 3 communistische Februaristakers, op 13 maart 1941.
Met dit gedicht is hij geworden wat hij als verzetsstrijder wilde:
Stem te zijn, en anders niet.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Campert heeft rond de 20 joden naar België helpen ontsnappen. Op 21 juli 1942 werd hij met zijn helper, de Bredase journalist Martien Nijkamp, vlak over de grens bij Baarle-Nassau, gearresteerd toen hij de 21-jarige jood Frans van Raalte naar België probeerde te smokkelen.
Uiteindelijk kwam Campert in november 1942 in het Duitse concentratiekamp (KZ) Neuengamme terecht. Volgens de officiële verklaring in zijn medische dossier is hij op 40-jarige leeftijd aldaar aan borstvliesontsteking overleden. Alsof de gruwelijke mishandeling die hij (en alle andere vermoorde gevangenen) niet door toedoen van die nazimoordenaars om het leven zijn gekomen…

Kunstwerk
60 Jaar na zijn arrestatie, in 2002, werd in Spijkenisse aan de Jan Campertkade een kunstwerk geplaatst ter herinnering aan deze grote zoon van Spijkenisse.
Het gedenkteken werd vervaardigd door de in Suriname geboren beeldhouwster Helen Ferdinand uit Spijkenisse. De enige zoon van Jan Campert, de bekende dichter en schrijver Remco Campert, onthulde het monument.

School
In Spijkenisse is een basisschool naar hem genoemd: de obs Jan Campert.

Gedicht
Het gedicht waar boven naar verwezen wordt, luidt (gedeelte?)

Stem te zijn en anders niet,
maar zo meeslepend te zingen,
dat elk hart het wonder ziet
achter mensen, achter dingen

Jan Campert (1902-1943)

Dit gedicht is eind 2018 (75 jaar na zijn arrestatie door de nazimoordenaars) in zwarte steen gebeiteld en geplaatst langs de Oude Maas in Spijkenisse. Mirjam Salet, die dat jaar aftrad als burgemeester van Nissewaard omdat zij met pensioen ging, heeft dit gedicht in steen geschonken aan de inwoners van Nissewaard (net als een gedicht van Augusta Peaux, dat is geplaatst tegen de muur van het Witte kerkje van Simonshaven)

Verslag 8ste LiteRAR en Muziek 20 januari 2013


Verslag 8ste LiteRAR en Muziek, 20 januari 2013

Sneeuw. Dat was zowat het enige wat ik zag toen ik op mijn stalen ros naar het Noordeinde reed. Een valpartij – die wonderwel goed afliep – had bijna het einde betekend van mijn fiets- en loopbaan als presentator…

IMG_7353

Het oude Gemeentehuis uit 1886, waarin o.m. de galerie van RAR is gevestigd waar LiteRAR en Muziek wordt gehouden, paste qua kleur aardig bij de door de weergoden gewitte straat…

RAW_3086

Lees verder “Verslag 8ste LiteRAR en Muziek 20 januari 2013”

Jan Campert 15 augustus 1902 – 12 januari 1943 (gedicht)


Jan Campert 15 augustus 1902 – 12 januari 1943

U zag het levenslicht in Spijkenisse
Dat u als jongeling al vroeg verliet
Een dorp was veel te klein voor u
Uw woord verlangde meer

Een stem te zijn was u genoeg
Maar u hielp joden uit hun klauwen
En kwam terecht in Neuengamme
Waar u te jong het leven liet

Uw stem klinkt even luid als toen
Omdat hij verder draagt dan domme haat
Die met de beulenharten sterft
Terwijl het uwe nog hoorbaar klopt

8ste LiteRAR en Muziek op 20 januari 2012


Beste kunstenaars en kunstliefhebbers, leden van RAR en bezoekers van de galerie, muzikanten en liefhebbers van muziek, schrijvers en lezers van literatuur, dichters en genieters van poëzie: op 20 januari 2013 is het weer zover:

LiteRAR en Muziek

Aanvang 14:00 uur, inloop vanaf half 2

Locatie: Galerie Regio Art Rijnmond (RAR), Noordeinde 7, Spijkenisse

Vrij entree

 

Poëzie en proza: 

  • “woordenaar” Jan Bontje over Jan Campert (met poëzie van en over Jan Campert)
  • columnist en blogger Simon Korving met columns
  • (o.a. kinderboeken-)schrijfster en dichteres Marlies Verhelst uit Spijkenisse, dit keer met poëzie (op 17 februari 2013 tijdens de 9de LiteRAR en muziek met proza)
  • dichter en beeldend kunstenaar Niels Snoek uit Dirksland met gedichten
  • dichter Daniël Dee met gitarist Harmen Pothof met poëzie & muziek

Muziek: 

  • De zeskoppige akoestische muziekgroep AGUA MORNA met wereldmuziek en fado
  • zanger-gitarist Ben Kool met eigen liedjes
  • singer-songwriter Willem met (zelf) vertaalde liedjes

De programmering en presentatie zijn in handen van Jan Bontje.

Lees verder “8ste LiteRAR en Muziek op 20 januari 2012”

Gedicht Jan Campert: Rebel, mijn hart…


Rebel, mijn hart …

Rebel, mijn hart, gekerkerd en geknecht,
die aan de tralies van den al-dag rukt;
weest om uw tijdlijk lot geenszins bedrukt,
al zijn de kluisters hard, de muren hecht.

Want in den aanvang werd het u voor-zegd,
dat het aan enkelen steeds is gelukt
het juk te breken, dat hun schouders drukt,
laat dus niet af maar vecht en vecht en vecht.

Breekt uit en blaast de doove sintels aan,
die zijn verdoken onder ’t rookend puin;
vaart stormgelijk over den lagen tuin,

die Holland heet; slaat doodlijk toe en snel,
opdat het kwaad schrikk’lijk zal ondergaan,
o hart, mijn hart, o bloedroode rebel.
*

Dit is een van de verzetsgedichten uit Sonnetten voor Cynara (1942)

Lees verder “Gedicht Jan Campert: Rebel, mijn hart…”

16de MUZIEK EN POËZIE BIJ ASHER AAN DE SCHIE 6 januari 2013


Zondagmiddag 6 januari 2013 alweer de 16de editie van Muziek en Poëzie bij Asher aan de Schie. Aanvang: 14:00 uur

Locatie: Restaurant café-chantant Asher, Hoogstraat 124, SCHIEDAM
Gratis toegang

Restaurant Asher

Datum en tijd: zondagmiddag 6 januari 2013

Aanvang 2 uur, vrij entree

Er is een open podium.

 

 

Poëzie en proza worden verzorgd door

  • de ‘huisdichteres van Muziek en Poëzie bij Asher aan de Schie’ Anneke Willemse-Meeder;
  • ‘woordenaar’ Jan Bontje die zal vertellen over Jan Campert die in januari 1943 – 70 jaar geleden dus – stierf in KZ Neuengamme; hij zal ook gedichten van en over Campert lezen;
  • de Haagse dichteres Christine Quist die in 2012 en nieuw dichtbundeltje uitbracht onder de titel Kristallen;
  • het jonge dichttalent Joyce Willemse uit Schiedam;
  • de dichter en historicus van de wijsbegeerte Paul Mercken uit Bunnik
  • en de uit Amsterdam afkomstige dichter Kees Godefrooij. Hij bracht in april 2011 een dichtbundel uit onder de titel Rouge Noir (Uitg. De Witte Uitgeverij, Leiden).
  • De muziek wordt verzorgd door gastheer/entertainer/zanger/gitarist Asher die Franse chansons en Hebreeuwse liederen brengt;
  • singer-songwriter Willem van Voorne-Putten die vertaalde Amerikaanse en Franse liedjes ten gehore brengt
  • en het duo Niec en Niec met gitaar, viool en zang.

 

De organisatie is in handen van Asher en Jan Bontje

Programmering en presentatie: Jan Bontje

<

Jan Campert 1902 – 1942 – 2002 – 2012 – 2013


De dichter, journalist, schrijver en toneelcriticus Jan Remco Theodoor Campert werd in 1902 in het dorpje Spijkenisse geboren. Hij is bij velen vooral bekend door zijn in 1941 geschreven verzetsgedicht Het lied der achttien dooden.

Toen Campert in 1942 een jood in veiligheid probeerde te brengen naar België, werd hij gearresteerd en gevangengezet in Breda en daarna, via o.a. kamp Amersfoort, gedeporteerd naar een concentratiekamp. Hij overleed kort daarna, op 12 januari 1943, in het concentratiekamp Neuengamme. De bruin- en zwarthemden hadden wederom een goed mens omgebracht…

Lees verder “Jan Campert 1902 – 1942 – 2002 – 2012 – 2013”