Recensie bundel Sabine Kars


Sabine Kars
De lang verwachte debuutbundel van Sabine Kars is er. De bundel ‘Hoofdkwartier’ werd uitgegeven door uitgeverij De Kaneelfabriek en ziet er fraai uit. Met gevoel voor kwaliteit gemaakt, mooi vormgegeven en voorzien van 4 secties en een inleidend gedicht. In totaal bevat de bundel 43 gedichten.

De bundel start met de tekst van een nummer van Thom Yorke van Radiohead ‘Climbing up the walls’ van hun CD ‘Okay Computer’. Uit dit nummer zijn de regels: ‘Open up your skull / I’ll be there / climbing up the walls’ van grote betekenis voor de dichter, zo vertelde zij tijdens de presentatie van de bundel in Zutphen op 22 december 2019.

De titel ‘Hoofdkwartier’ verwijst naar hersentumor, de strijd die ze voerde, het beklimmen van de muren in haar hoofd en het militaristische aspect van de oorlog die in haar woedde. Al deze aspecten komen eigenlijk meteen al ter sprake in het openingsgedicht ‘ter inzage’. Een gedicht met een duidelijke connotatie op de betekenis die je er gelijk in leest, hier wordt de tijd verdicht door de dichter die voorafging aan het moment dat er een diagnose werd gesteld. Hier lees ik een verslag in soms militaire termen (locatie, uniformiteit, nachtkijkers, staalkaarten, het beramen van een oorlog) van een persoonlijke strijd van een vrouw, de dichter; ‘een vrouw kwam te laat en bladderde af’.

In de volgende sectie ‘dit donker moet verzonnen zijn’ beschrijft Sabine een proces van diagnose, opname, het verblijf in het ziekenhuis, de operatie, het delirische hypnagogische ’niet’ slapen (5.00 uur) en eindigt met het gedicht ‘niemand heeft gelijk’ met de veelbetekenende openingszin ‘dit is hoe we gaan’.

niemand heeft gelijk
dit is hoe we gaan
rauw genoeg
voor het teweegbrengen van
verschroeide aarde

In de sectie ‘voetnoten bij het vallen’ lees ik in de gedichten vertwijfeling, opstaan, opnieuw beginnen, de behoefte aan bevestiging en steun.

adresboek

lief ontsteek je lichten
ik streepte alle namen door
en slapen gaat niet meer

lief ontsteek
je lichten

In ‘alsof hier niemand woont’ blikt de dichter terug naar specifieke situaties van vertwijfeling en strijd eindigend in het gedicht op pagina 48, gefragmenteerd zoals de dichter zich moet hebben gevoeld, losgetrokken van zekerheden ( lichaam, taal, liefde, het leven) maar eindigend in hoop: ‘ meervoudige vrouw ik blijf nog even / ik word weer later’.

In de laatste sectie ‘het aanraken nog maar net begonnen’ weerklinkt een voorzichtig hervonden vertrouwen, een nieuwe kennismaking met de lichtheid van het bestaan. In het gedicht ‘we beginnen opnieuw met uitstappen’ wordt dit voor mij het meest duidelijk met de zin ‘maar het geluid heb ik bewaard / je zegt dat het het mijne is’.

De bundel eindigt met het gedicht ‘vink’ waarin de dichter af vinkt, een periode afsluit die begon met de oorlog in haar hoofd, wat ze tijdens de presentatie zo mooi verwoorde met de zin ‘het was alsof ik onder een laagje folie leefde’. Met deze bundel is die folie eraf gekrabd en is er lucht en licht gekomen die niet beter had kunnen worden belichaamd dan door de hervonden woorden van de dichter in deze bundel.

Sabine Kars schrijft geen ‘dagboekpoëzie‘ zoals ze zelf zegt of getuigenispoëzie zoals ik het noem, ze schrijft volwassen poëzie over een zwaar onderwerp zonder dat deze zwaarte de poëtische klank of betekenis teniet doet. Dit is een bundel om te lezen en te herlezen, haar rijke taal, haar associatieve vermogen en creativiteit zetten je telkens opnieuw aan het denken. Dat is wat ik in een dichtbundel wil lezen, dat is wat deze dichtbundel biedt.

Wouter van Heiningen

https://woutervanheiningen.wordpress.com/2020/01/04/hoofdkwartier-een-recensie/

Augusta Peaux gezien door de ogen van Wouter van Heiningen


Interview AD over Augusta Peaux Festival 2016

Augusta Peaux

Afgelopen zondag (21 mei 2017, JB) mocht ik voordragen bij LiteRAR, een podium voor muziek en poëzie in het mooie pand (voormalige gemeentehuis) waar nu de Galerie van RAR en de Kunstuitleen zijn gevestigd in Spijkenisse. Dit podium wordt sinds jaar en dag georganiseerd  door Jan Bontje. Van hem ontving ik de bundel ‘De wilgen, de velden, het water’ met poëzie van Augusta Peaux.

Augusta Guerdina Peaux (1859 – 1944) was een Nederlandse dichteres en vertaalster. Zij was van Franse afkomst (haar oudovergrootvader kwam uit Camarès, Frankrijk). Peaux publiceerde de bundels ‘Gedichten’ (1918) en ‘Nieuwe gedichten’ (1926). Als dichteres leefde zij in de schaduw van de meer bekende Tachtigers, onder wie de door haar bewonderde Hélène Swarth die haar werk apprecieerde. Peaux blonk uit in minutieuze impressionistische landschapsschilderingen waaraan zij een sombere, melancholieke ondertoon wist te geven. Hoewel een aantal van haar gedichten in bloemlezingen verschenen (onder meer Eenzaam kerkhof), heeft haar werk weinig aandacht gekregen. Ze koos bewust voor een teruggetrokken leven. Ze ligt begraven op Rustoord in Nijmegen, graf W-0222. Haar naam staat niet op het graf.

In 2011 verscheen een speciale uitgave van haar werk verzorgd door Mario Molegraaf: een gelimiteerde uitgave van 95 exemplaren op geschept papier. In  2014 verscheen er een bibliofiele uitgave van drie gedichten van haar hand ter gelegenheid van een bijeenkomst op 23 februari 2014 van ‘LiteRAR’ in Spijkenisse, waar haar 70ste sterfdag (op 23 februari 1944) werd herdacht door haar biograaf en bloemlezer Mario Molegraaf . De gedichten werden tot lied verwerkt en vertolkt door Willem, de huistroubadour (van LiteRAR), die van 22 van haar gedichten ’n lied maakte. In november 2014 verscheen een nieuwe verzamelbundel gedichten van haar, bijeengebracht door Mario Molegraaf: ‘De wilgen, de velden, het water ‘ de bundel die ik van Jan cadeau kreeg.

Microsoft Word - Omslag Peaux

De dichter J.C. Bloem zei ooit over de poëzie van Augusta Peaux: “Hartstochtelijke, haast stamelende poëzie” en in het gedicht ‘Eenzaam kerkhof’ (vaste lezers weten van mijn fascinatie voor kerkhoven en zullen dus niet verrast zijn door mijn keuze voor dit gedicht) komen beide omschrijvingen heel mooi tot zijn recht.

.

Eenzaam kerkhof

De witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
de takken wiegen hun stille droomen
op donkere armen in sluiers van rouw,
het sleepkleed der treurende esschenbomen
raakt bloeiende grassen in avonddauw.
Hoog groeien de grassen, wind die ze zaaide,
wind die ze verwaaide, zij bloeien uit,
geen hand die ze plukte, geen zeis die ze maaide
de witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
op de hekspijlen buigen de boomen
hun donkere hoofden in krip van rouw.
Hun hangende sluiers beroeren de klachten
der witte rozen en het schemerrood
der oude daken, vele wolkengeslachten
gaan het hek over, de bloemen en den dood.
Woest liggen de graven, de grendelen der aarde
sluiten de dooden van ’t leven af,
zij zinken al dieper, een weeldrige gaarde
bloeit, hoog als de hemel, boven hun graf.
En de wagenmenner, in ’t beeld van de sterren
ziet ernstig peinzend omlaag,
ver ligt al de aarde, een stip, zoo verre
en zijn paarden gaan zo traag.
Langs andere werelden siert hij zijn wagen
en waar geen werelden meer zijn,
de steppenvlakten door van een eindeloze,
vage, onbekende hemelwoestijn.

.

Wouter van Heiningen (Overgenomen uit en hier en daar aangevuld met links:) https://woutervanheiningen.wordpress.com/2017/05/24/literar/#comment-4093)

LiteRAR #46 op 21 mei 2017


Beste vrienden-cultuurminnaars!

De 46ste LiteRAR is aan de beurt. Ook nu weer in de galerie van RAR, Noordeinde 7, Spijkenisse

op zondagmiddag 21 mei 2017 om 2 uur.

De toegang is gratis.

Met muziek, verhalen, gedichten, van o.a. troubadour Willem (samen met A3), verhalenschrijver Constant Schorel, dichter Wouter van Heiningen…

Presentatie: Jan Bontje

De laatste LiteRAR voor de zomerstop, dus u mag dit niet missen.

 

Local Literature #8 op 5 januari 2017


Local Literature #8
Donderdagavond 5 januari 2017, van 20:00 tot 23:00
De Boekenberg – Terras, 4e etage, Markt 40, Spijkenisse
Gratis toegang.
Lokale schrijftalenten delen de meest uiteenlopende verhalen. Ook kun je zelf een verhaal of gedicht voordragen. Kom, kijk, luister en geniet!
Iedere eerste donderdagavond van de maand kunnen beginnende en ervaren schrijvers hun schrijfkunsten laten zien en horen in de Boekenberg tijdens het open podium ‘Local Literature’. Wil je een verhaal of gedicht voordragen deze avond? Geef dit vooraf door aan presentator Jan Bontje door een e-mail te sturen naar jkabb1@hetnet.nl

Kijken en luisteren kan natuurlijk ook. Vlij neer in een van de comfortabele stoelen op het terras van de Boekenberg. Drink een lekker drankje terwijl je luistert en maak in de pauze een praatje met jouw favoriete schrijver. Laat je vermaken en inspireren door de meest uiteenlopende verhalen.

In ieder geval zullen lezen: Dirk Wuister, Wouter van Heiningen, Joz Knoop, Constant Schorel, Addo Koning, Alexalma, Suzanne, Joop, Bouwen Frans, Ben Wesdijk.

 

De dichter Hrvoje Pero Senda is op 16 november 2013 overleden.


De dichter Hrvoje Pero Senda is zaterdag 16 november 2013 overleden.

Hrvoje Pero Senda, dichter, overleden op 16 november 2013

Hrvoje Pero Senda werd geboren op 28 juni 1945 in Gornji Vakuf, een kleine stad in Centraal Bosnië.

Senda studeerde Zuidslavische taal en literatuur aan de Filosofische universiteit in Sarajevo, Zagreb.

In 1971 keerde hij terug naar zijn geboorteplaats en werkte daar als leraar tot het begin van de oorlog.

In 1993 vluchtte hij met zijn familie naar Nederland. Veel van zijn manuscripten zijn daarbij verloren gegaan.
In 1997 won Pero Senda met het gedicht De Vrouw de Dunya Poëzieprijs en in 1999 verscheen zijn eerste tweetalige dichtbundel Brokstukken. Senda was in 2007 een van de tien dichters die meewerkte aan het prachtige boek Verse taal met muziek-cd van Wilma Paalman, gepubliceerd door Uitgeverij De Brouwerij te Maassluis.
In juni 2010 werd zijn tweetalige dichtbundel (Kroatisch / Nederlands) Voor de muur gepresenteerd.

Pero was jarenlang actief in het Project Interculturele Ontmoetingen te Maassluis, samen met Margarita Mena Figueroa, Lida Kersten, Henk Kuipers, Otto Zeegers, Wouter van Heiningen en Juan Heinsohn Huala.