Brief aan Erasmus


Geachte heer Desiderius Erasmus,

Mensen die u zeer waarderen hebben ook mij gevraagd een brief aan u te schrijven. Ik voel mij daarmee zeer vereerd en stel me voor hoe u deze, mijn, brief, zoudt lezen. De eeuwen die volgden na uw ontslapen, hebben de Nederlandse taal immers diepgaand veranderd. Gemakshalve ga ik er echter vanuit dat u in staat zoudt zijn die eeuwen ook taalkundig te overbruggen.

Het begrip overbruggen brengt mij terstond tot de kern van mijn schrijven. Uw gedachtegoed, dat nog springlevend is, overbrugt niet alleen eeuwen, maar ook mensen en hun zo verschillende opvattingen. Uw ideeën slaan een brug tussen tegenstanders, vijanden zelfs. Uw vermogen bruggen te slaan tussen mensen én uw vermaarde, niet aflatende, scherpe kritiek op verkeerde opvattingen en antihumane ideeën, vormen een twee-eenheid waar wij, 21ste-eeuwse humanisten en vrijdenkers, jaloers op zijn.

Mocht u in staat worden gesteld een blik te werpen in onze huidige tijd en op onze tegenwoordige dwaasheden, onze eigentijdse eigenaardigheden en onze 21ste-eeuwse manier van samenleven, maar ook oorlogvoeren, voorwaar ik zeg u, mijn waarde Erasmus, het zou u doen schrikken. De mensheid heeft weliswaar een lange weg afgelegd sinds de 16de eeuw, en geniet heden ten dage van schier oneindig veel verworvenheden (waarvan de afname van de macht van totalitaire godsdienstopvattingen zeker niet de minste is, al beseffen velen dat niet), maar is tezelfdertijd in staat gebleken de meest gruwelijke middelen en methoden uit te vinden, en – uiteraard! – toe te passen, om elkaar het leven zuur of zelfs onmogelijk te maken. Na van de schrik bekomen te zijn zoudt u echter met enige vreugde kunnen constateren dat uw naam nog steeds bekend is en dat uw ideeën en opvattingen, zij het aangepast aan de eisen van onze tijd, opgeld doen en in allerlei vormen toegepast worden.

Het humanisme heeft een ontwikkeling doorgemaakt die u waarschijnlijk niet op die manier verwacht had. Men vindt humanisten tegenwoordig vaker buiten dan in de kerk, al moet gezegd worden dat de godsdienst althans in Europa een ‘humanisering’ en soms zelfs ‘secularisering’ heeft doorgemaakt die onze ouders en grootouders niet voor mogelijk hielden. Ook het denken in termen van geweldloosheid, het door sommige regeringen zelfs afzien van oorlog, het bij tijd en wijle zeer massale protest tegen oorlogen en oorlogsvoorbereiding, zou u waarschijnlijk verbazen. De mensheid heeft – na eerst twee oorlogen te hebben gevoerd die zij vanwege de omvang, het aantal slachtoffers, en de desastreuze invloed ervan op de gehele wereld, Wereldoorlogen heeft genoemd – eindelijk naast de bereidheid en het vermogen tot oorlogvoeren, óók de wil, de kunst en de kunde van het voorbereiden van vrede leren kennen. In uw tijd was het nog ondenkbaar dat er een organisatie als de Verenigde Naties zou bestaan en dat een Universele Verklaring van de Rechten van de Mens regeringen en individuen telkenmale zou herinneren aan de noodzaak de vrede voor te bereiden, op straffe van, schrikt u niet, de totale ondergang. De mensheid immers beschikt tegenwoordig over wapens die miljoenen mensen kunnen doden en de maatschappij volledig kunnen ontwrichten. De ironie van deze ‘doodsdrift omgezet in wapentuig’ is, dat de wil om te overleven en een einde te maken aan deze dwaasheid, óók is toegenomen.

Waarde heer Erasmus, een aantal humanisten heeft een Huis van Erasmus opgericht in de hoop daarmee bij te dragen aan het uitdragen van uw gedachtegoed. Ik hoop dat deze brief ertoe bijdraagt dat u hen glimlachend uw goedkeuring geeft vanuit uw nergens-plaats, de werkelijke utopia, aan deze o zo menselijke poging er, letterlijk, het beste van te maken.

Met verschuldigde hoogachting,

Jan Bontje, humanist en vrijdenker, Spijkenisse

 

Advertenties

4de Augusta Peaux Festival, 2 september 2018 in Simonshaven


Festival LiteRAR geeft Weelde de ruimte (4de Augusta Peaux Festival annex LiteRAR #56)


Zondagmiddag 2 september 2018 aanvang 13:00 uur:

“Weelde krijgt de ruimte” 

(4de Augusta Peaux Festival annex LiteRAR #56)

Geboortehuis van Augusta Peaux (de voormalige parochie) in Simonshaven, Ring 42

Poëzie, proza, muziek, dans en beeldende kunst, in (de tuin van) het geboortehuis van dichteres Augusta Peaux (1859-1944) in Simonshaven. 
Locatie: Augusta Peaux Hof, Ring 42, Simonshaven.

Met optredens van o.a.:

  • Trio PEAUX-ëzie (Jan, A3, Willem; poëzie, proza, muziek),
  • troubadour Willem,
  • A3 (verhalen op A4),
  • Mario Molegraaf: schrijver, vertaler; biograaf van Augusta Peaux,
  • Jana Beranová (dichter, vertaalster; 2009-2010 Stadsdichter van Rotterdam)
  • vrolijk muzikaal duo MevrouwMeneer,
  • Constant Schorel (verhalen),
  • dichter Hans Marijnissen,
  • singer-songwriter Renate Spierdijk uit Heerhugowaard,
  • woordenaar Jan Bontje,
  • Suus (gedichten),
  • Addo Koning (poëzie),
  • Ed Zantman (proza),
  • Joz Knoop, dichter  uit Rotterdam
  • Kizzy, zang en piano
  • Thea Boom (natuurgedichten)
  • singer-songwriter Ben Kool,
  • dichter Ronald Bottelier met Woordeling,
  • Loraine Klaiber (Poetry & Spoken Word),
  • Magda Haan uit Brielle (lid Reizende Dichters; schrijfster, dichter, beeldend kunstenaar),
  • Maarten Peters (winnaar publieksprijs Kleinkunst Festival Utrecht),
  • Eline Bierling (poëzie & viool)
  • Maarten Willems (dichter, zanger liedjesschrijver)…

Verder: Lesley Sandford, textiel; John Giskes ‘beweging’; Jeanne Rombouts, tekeningen

Augusta Peaux 1859-1944

Organisatie en presentatie: Jan Bontje

Het festival wordt mede mogelijk gemaakt door Lesley Sandford en Regio Art Rijnmond (RAR)

________

 

 

de rode ballon


de rode ballon
grijze grauwe gruwelijkheid
verbleekte alle kleur –
de straten werden leeg en doods

de ijzeren dood vloog hoog
en strooide onheil in de stad,
die een plek werd in de hel

een meisje verscheen,
klein, bevreesd, met een ballon zó rood
dat zij lachte, ondanks alle pijn –
tot hij uit haar handje schoot

zij keek hem na en riep mama;
die troostte betraand haar kind:
de ballon zoekt vrede en vrijheid
en brengt die vast en zeker naar jou

mama, kunnen wij die ballon achterna?
dan vinden wij misschien ook vrede en rust
om te delen met de mensen in het land

de vlucht was riskant en vol angst
maar ze volgden de ballon van hoop
die, gedragen op de vleugels van de wind,
voor het meisje uit de oorlog vrede zocht

beland in Nederland, dit koude vlakke land,
kwam de ballon naar het kind
dat zó vrede, vrijheid en vriendschap vond

haar nieuwe stad veranderde op slag
in een stad vol kleurenpracht
van rood en geel, van groen en blauw,
van paars tot violet

het meisje liet een rode ballon omhoog
die op de wind naar het oosten vloog…

 

Jan Bontje, maart 2018