Brief aan Erasmus


Geachte heer Desiderius Erasmus,

Mensen die u zeer waarderen hebben ook mij gevraagd een brief aan u te schrijven. Ik voel mij daarmee zeer vereerd en stel me voor hoe u deze, mijn, brief, zoudt lezen. De eeuwen die volgden na uw ontslapen, hebben de Nederlandse taal immers diepgaand veranderd. Gemakshalve ga ik er echter vanuit dat u in staat zoudt zijn die eeuwen ook taalkundig te overbruggen.

Het begrip overbruggen brengt mij terstond tot de kern van mijn schrijven. Uw gedachtegoed, dat nog springlevend is, overbrugt niet alleen eeuwen, maar ook mensen en hun zo verschillende opvattingen. Uw ideeën slaan een brug tussen tegenstanders, vijanden zelfs. Uw vermogen bruggen te slaan tussen mensen én uw vermaarde, niet aflatende, scherpe kritiek op verkeerde opvattingen en antihumane ideeën, vormen een twee-eenheid waar wij, 21ste-eeuwse humanisten en vrijdenkers, jaloers op zijn.

Mocht u in staat worden gesteld een blik te werpen in onze huidige tijd en op onze tegenwoordige dwaasheden, onze eigentijdse eigenaardigheden en onze 21ste-eeuwse manier van samenleven, maar ook oorlogvoeren, voorwaar ik zeg u, mijn waarde Erasmus, het zou u doen schrikken. De mensheid heeft weliswaar een lange weg afgelegd sinds de 16de eeuw, en geniet heden ten dage van schier oneindig veel verworvenheden (waarvan de afname van de macht van totalitaire godsdienstopvattingen zeker niet de minste is, al beseffen velen dat niet), maar is tezelfdertijd in staat gebleken de meest gruwelijke middelen en methoden uit te vinden, en – uiteraard! – toe te passen, om elkaar het leven zuur of zelfs onmogelijk te maken. Na van de schrik bekomen te zijn zoudt u echter met enige vreugde kunnen constateren dat uw naam nog steeds bekend is en dat uw ideeën en opvattingen, zij het aangepast aan de eisen van onze tijd, opgeld doen en in allerlei vormen toegepast worden.

Het humanisme heeft een ontwikkeling doorgemaakt die u waarschijnlijk niet op die manier verwacht had. Men vindt humanisten tegenwoordig vaker buiten dan in de kerk, al moet gezegd worden dat de godsdienst althans in Europa een ‘humanisering’ en soms zelfs ‘secularisering’ heeft doorgemaakt die onze ouders en grootouders niet voor mogelijk hielden. Ook het denken in termen van geweldloosheid, het door sommige regeringen zelfs afzien van oorlog, het bij tijd en wijle zeer massale protest tegen oorlogen en oorlogsvoorbereiding, zou u waarschijnlijk verbazen. De mensheid heeft – na eerst twee oorlogen te hebben gevoerd die zij vanwege de omvang, het aantal slachtoffers, en de desastreuze invloed ervan op de gehele wereld, Wereldoorlogen heeft genoemd – eindelijk naast de bereidheid en het vermogen tot oorlogvoeren, óók de wil, de kunst en de kunde van het voorbereiden van vrede leren kennen. In uw tijd was het nog ondenkbaar dat er een organisatie als de Verenigde Naties zou bestaan en dat een Universele Verklaring van de Rechten van de Mens regeringen en individuen telkenmale zou herinneren aan de noodzaak de vrede voor te bereiden, op straffe van, schrikt u niet, de totale ondergang. De mensheid immers beschikt tegenwoordig over wapens die miljoenen mensen kunnen doden en de maatschappij volledig kunnen ontwrichten. De ironie van deze ‘doodsdrift omgezet in wapentuig’ is, dat de wil om te overleven en een einde te maken aan deze dwaasheid, óók is toegenomen.

Waarde heer Erasmus, een aantal humanisten heeft een Huis van Erasmus opgericht in de hoop daarmee bij te dragen aan het uitdragen van uw gedachtegoed. Ik hoop dat deze brief ertoe bijdraagt dat u hen glimlachend uw goedkeuring geeft vanuit uw nergens-plaats, de werkelijke utopia, aan deze o zo menselijke poging er, letterlijk, het beste van te maken.

Met verschuldigde hoogachting,

Jan Bontje, humanist en vrijdenker, Spijkenisse

 

Advertenties

de rode ballon


de rode ballon
grijze grauwe gruwelijkheid
verbleekte alle kleur –
de straten werden leeg en doods

de ijzeren dood vloog hoog
en strooide onheil in de stad,
die een plek werd in de hel

een meisje verscheen,
klein, bevreesd, met een ballon zó rood
dat zij lachte, ondanks alle pijn –
tot hij uit haar handje schoot

zij keek hem na en riep mama;
die troostte betraand haar kind:
de ballon zoekt vrede en vrijheid
en brengt die vast en zeker naar jou

mama, kunnen wij die ballon achterna?
dan vinden wij misschien ook vrede en rust
om te delen met de mensen in het land

de vlucht was riskant en vol angst
maar ze volgden de ballon van hoop
die, gedragen op de vleugels van de wind,
voor het meisje uit de oorlog vrede zocht

beland in Nederland, dit koude vlakke land,
kwam de ballon naar het kind
dat zó vrede, vrijheid en vriendschap vond

haar nieuwe stad veranderde op slag
in een stad vol kleurenpracht
van rood en geel, van groen en blauw,
van paars tot violet

het meisje liet een rode ballon omhoog
die op de wind naar het oosten vloog…

 

Jan Bontje, maart 2018

 


Na 500 jaar Klacht van de Vrede: Give peace a chance Lezing door Peter van den Dungen


U I T N O D I G I N G

 Na 500 jaar Klacht van de Vrede: Give peace a chance

 Lezing door Peter van den Dungen

Erasmus: Pionier van Vredesopvoeding en Cultuur van Vrede

Zaterdag 28 oktober 2017 van 11.00 tot 12.30 uur

Inloop 10.30 uur

 Bibliotheektheater Rotterdam

 

 

Professor Peter van den Dungen zal op zaterdag 28 oktober 2017 betogen dat niet de filosoof Immanuel Kant de eerste was die de wereld ‘vrede’ leerde, maar Desiderius Erasmus. De spreker heeft vanuit het Britse Bradford 25 jaar leiding gegeven aan het Internationale Netwerk Musea voor Vrede en is medeoprichter van het Bertha-Von-Suttner-vredesinstituut in Den Haag.

Huis van Erasmus viert het uitbrengen van dit boek waarin Erasmus de vrede ‘uitvond’. De titel ervan luidt De Klacht van de Vrede die overal door alle volken verstoten en versmaad wordt. Daarin staat een satire op het Onze Vader van soldaten van twee christelijke naties, zoals die van Duitsland en Engeland in 1914. Een acteur zal Erasmus’ tekst uitspreken. Daarna is er discussie over wat Rotterdam kan doen aan deze Klacht van Vrouwe Vrede.

Na de lezing is er om circa 12.30 uur een gratis lunch als u zich tevoren aanmeldt bij de Bibliotheek.

U klikt in dat geval op <Ctrl> en op https://www.bibliotheek.rotterdam.nl/actueel/evenementen/evenement/6092-lezing-klacht-van-de-vrede-500-jaar-give-peace-a-chance. Dan geeft u zich op via het onderstreepte ‘reserveren@bibliotheek.rotterdam.nl’.

 

 

De broekriem aanhalen – door Rein Heijne


De broekriem aanhalen

“We moeten de broekriem maar weer eens aanhalen”. Kent u die uitdrukking, geachte lezer?

Daaraan moest ik onlangs denken bij de berichtgeving over de verhoging van de defensie-uitgaven. Na de miljarden bezuinigingen om de banken te helpen door de crisis te komen, mogen de burgers nu hun bijdragen gaan leveren aan onze veiligheid. De afgelopen jaren werden zij er voortdurend op gewezen dat onze westerse beschaving in toenemende mate van alle kanten bedreigd wordt. Zijn het niet de Russen dan is het wel IS of een of andere radicale groepering. Politici, hoge militairen en terrorisme – goeroes bepleiten vervolgens dat de uitgaven voor defensie flink omhoog moeten. Ook de mainstream media doen ijverig en enthousiast mee met dit beveiligingskoor.

In het rapport Wapens, Schuld en Corruptie: Militaire uitgaven en de crisis van de EU (2015) van het TransNational Institute wordt erop gewezen dat de militaire uitgaven van veel Europese landen hedentendage hoger zijn dan tien jaar geleden.  Europa is veiliger dan ooit en er zijn geen serieuze bedreigingen, dus de militaire mantra dat de uitgaven onder een geloofwaardig niveau zijn gedaald, is volledig ongegrond, aldusFrank Slijper onderzoeker bij het TNI.

Nog meer wapens zullen Europa dus niet veiliger maken, volgens Stop Wapenhandel. Waar is de logica om verder te bezuinigen, te korten op lonen, pensioenen en uitkeringen en de uitgaven voor gezondheidszorg en onderwijs te beperken. Terwijl men tegelijkertijd doorgaat met het aankopen van dure wapens die eigenlijk niet nodig zijn. Investeren in een bodemloze put noemen economen dat. In 2015 werd 1.676 miljard dollar gespendeerd aan militaire uitgaven. Met slechts 13% van dat bedrag zouden de Millenniumdoelstellingen om armoede en honger te bestrijden gehaald kunnen worden. Hetzelfde geldt voor de doelstellingen voor milieu- en klimaatverbetering, ontwikkeling van duurzame energie, etc. Hoe veilig willen we het eigenlijk hebben?

Maar misschien wordt de wereld juist onveiliger door het optreden van sommige politieke leiders. Leiders die af en toe als een Bokito  met woeste gebaren op hun borst slaan en anderen bedreigen met “Vuur en Furie”. Toch maar een paar gaatjes bijmaken in onze broekriemen? Of zou het handiger zijn om alvast bretelles aan te schaffen?

Maar het zou veel verstandiger zijn om Erasmus’ tekst van De Klacht van Vrede (Querela Pacis) ruimschoots te verspreiden, want daaruit kan nog steeds door verantwoordelijke leiders de nodige lering worden getrokken. Als eerste in de geschiedenis veroordeelde hij immers de oorlog als een onnatuurlijkheid en in strijd met het wezen van de mens. Onze icoon Erasmus waarop Rotterdam terecht zo trots is kan hiermee de wereld een leerzame spiegel voorhouden. In Rotterdam begint de Victorie.

Rein Heijne

Bestuurslid Huis van Erasmus

*  De boemerang van oorlog en geweld – Een hedendaagse samenspraak over Erasmus’visie op oorlog en vrede. (ISBN 978 90389 2572 1) kost € 13.00 (incl. verzendkosten) en is te bestellen via boemerang@huisvanerasmus.nl

Boekenpresentatie : De boemerang van oorlog en geweld


Boekpresentatie: De Boemerang van Oorlog en Geweld

Een hedendaagse samenspraak over Erasmus’ visie op oorlog en vrede

Op uitnodiging van Huis der Zotheid zal het bestuurslid Rein Heijne van Huis van Erasmus deze presentatie verzorgen. Zie onderstaande uitnodiging.

Boekenpresentatie : De boemerang van oorlog en geweld

vrijdag 28 april 2017 van 19:00 tot 21:00 uur

Openbaar

Georganiseerd door Huis Der ZotheidHaringvliet 401, 3011 ZP  Rotterdam

Details

Oorlog, dreiging van en dreiging met oorlog, geweld en agressie alom. Daarom werd deze geactualiseerde samenspraak, uitgaande van Erasmus’ Dulce Bellum Inexpertis, uitgegeven.
De tekst van Erasmus wordt erin, aan de hand van tien thema’s, geconfronteerd met hedendaagse teksten uit literatuur en media. Verder zijn bijdragen van betrokken medestanders, waaronder enkele wetenschappers, een oud-diplomaat en kunstenaars, opgenomen. Het boek is rijk geïllustreerd met afbeeldingen en tekeningen van kinderen.

Over de locatie: Huis Der Zotheid

Lees verder “Boekenpresentatie : De boemerang van oorlog en geweld”

Local Literature #12 op 4 mei 2017 Dodenherdenking



Local Literature #12

In het teken van Dodenherdenking

Donderdagavond 4 mei 2017 van 19:45 tot 22:00

De Boekenberg – Terras (4e etage), Markt 40, Spijkenisse

Gratis toegang.

Programma

19:45 – 19:59  Welkom en opening door Jan Bontje en leest een korte tekst

20:00 – 20:02  Twee minuten stilte

20:02 – 20:10  Willem zingt enkele liedjes

20:10 – 20:20  Joz Knoop leest enkele gedichten

20:20 – 20:25  Willem zingt

20:25 – 20:40  Constant Schorel leest een kort verhaal

20:40 – 20:45  Willem zingt

20:45 –  21:00  Pauze

21:00 – 21:15  A3 Eijke leest een column

21:15 – 21:20  Suzanne met proza/poëzie

21:20 – 21:25  Willem zingt

21:25 – 21:35   Pim Wiersinga leest en Jan Bontje interviewt hem

21:35 – 21:50   Ed Zantman

21:50 – 21:55   Wouter Fornara

21:55 – 22:00  Jan Bontje leest enkele fragmenten

*

41ste MUZIEK EN POËZIE bij Asher aan de Schie op 1 mei 2016


Op zondagmiddag 1 mei 2016 de 41ste editie van
MUZIEK EN POËZIE bij Asher aan de Schie.
Restaurant café-chantant Asher,
Hoogstraat 124
SCHIEDAM
@Asher restaurant nu
.
Aanvang 2 uur, eind rond half 5.
Gratis toegang. Open Podium.
.
Een van de thema’s is uiteraard het bijzondere van de meimaand:
1 mei, 4 mei, 5 mei…
.
Muziek: Asher met gitaar en zang; de groep Nebbisj met heerlijke klezmer muziek; troubadour Willem met gedichten van Ingrid Jonker die hij muziek zette, afgewisseld door dichteres Anneke Willemse-Meeder die de gedichten van Ingrid Jonker leest;
Poëzie: 9 dichters van Schrijfkring Rotonde; Remko Koplamp;
Anneke Haasnoot.
.
Kortom: een middag die je niet mag missen.