LiteRAR #47 op 24 juni 2017


LiteRAR #47 is anders dan anders.

Advertenties

Augusta Peaux gezien door de ogen van Wouter van Heiningen


Interview AD over Augusta Peaux Festival 2016

Augusta Peaux

Afgelopen zondag (21 mei 2017, JB) mocht ik voordragen bij LiteRAR, een podium voor muziek en poëzie in het mooie pand (voormalige gemeentehuis) waar nu de Galerie van RAR en de Kunstuitleen zijn gevestigd in Spijkenisse. Dit podium wordt sinds jaar en dag georganiseerd  door Jan Bontje. Van hem ontving ik de bundel ‘De wilgen, de velden, het water’ met poëzie van Augusta Peaux.

Augusta Guerdina Peaux (1859 – 1944) was een Nederlandse dichteres en vertaalster. Zij was van Franse afkomst (haar oudovergrootvader kwam uit Camarès, Frankrijk). Peaux publiceerde de bundels ‘Gedichten’ (1918) en ‘Nieuwe gedichten’ (1926). Als dichteres leefde zij in de schaduw van de meer bekende Tachtigers, onder wie de door haar bewonderde Hélène Swarth die haar werk apprecieerde. Peaux blonk uit in minutieuze impressionistische landschapsschilderingen waaraan zij een sombere, melancholieke ondertoon wist te geven. Hoewel een aantal van haar gedichten in bloemlezingen verschenen (onder meer Eenzaam kerkhof), heeft haar werk weinig aandacht gekregen. Ze koos bewust voor een teruggetrokken leven. Ze ligt begraven op Rustoord in Nijmegen, graf W-0222. Haar naam staat niet op het graf.

In 2011 verscheen een speciale uitgave van haar werk verzorgd door Mario Molegraaf: een gelimiteerde uitgave van 95 exemplaren op geschept papier. In  2014 verscheen er een bibliofiele uitgave van drie gedichten van haar hand ter gelegenheid van een bijeenkomst op 23 februari 2014 van ‘LiteRAR’ in Spijkenisse, waar haar 70ste sterfdag (op 23 februari 1944) werd herdacht door haar biograaf en bloemlezer Mario Molegraaf . De gedichten werden tot lied verwerkt en vertolkt door Willem, de huistroubadour (van LiteRAR), die van 22 van haar gedichten ’n lied maakte. In november 2014 verscheen een nieuwe verzamelbundel gedichten van haar, bijeengebracht door Mario Molegraaf: ‘De wilgen, de velden, het water ‘ de bundel die ik van Jan cadeau kreeg.

Microsoft Word - Omslag Peaux

De dichter J.C. Bloem zei ooit over de poëzie van Augusta Peaux: “Hartstochtelijke, haast stamelende poëzie” en in het gedicht ‘Eenzaam kerkhof’ (vaste lezers weten van mijn fascinatie voor kerkhoven en zullen dus niet verrast zijn door mijn keuze voor dit gedicht) komen beide omschrijvingen heel mooi tot zijn recht.

.

Eenzaam kerkhof

De witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
de takken wiegen hun stille droomen
op donkere armen in sluiers van rouw,
het sleepkleed der treurende esschenbomen
raakt bloeiende grassen in avonddauw.
Hoog groeien de grassen, wind die ze zaaide,
wind die ze verwaaide, zij bloeien uit,
geen hand die ze plukte, geen zeis die ze maaide
de witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
op de hekspijlen buigen de boomen
hun donkere hoofden in krip van rouw.
Hun hangende sluiers beroeren de klachten
der witte rozen en het schemerrood
der oude daken, vele wolkengeslachten
gaan het hek over, de bloemen en den dood.
Woest liggen de graven, de grendelen der aarde
sluiten de dooden van ’t leven af,
zij zinken al dieper, een weeldrige gaarde
bloeit, hoog als de hemel, boven hun graf.
En de wagenmenner, in ’t beeld van de sterren
ziet ernstig peinzend omlaag,
ver ligt al de aarde, een stip, zoo verre
en zijn paarden gaan zo traag.
Langs andere werelden siert hij zijn wagen
en waar geen werelden meer zijn,
de steppenvlakten door van een eindeloze,
vage, onbekende hemelwoestijn.

.

Wouter van Heiningen (Overgenomen uit en hier en daar aangevuld met links:) https://woutervanheiningen.wordpress.com/2017/05/24/literar/#comment-4093)

Augusta Peaux: een groot dichteres in klein Simonshaven


Augusta Peaux: een groot dichteres in klein Simonshaven

Het is zondagochtend in de zomer van 1868; Augusta Peaux is 9 jaar en als jong meisje is zij meestal in de polders te vinden. Ze dwaalt langs de velden en het water en legt zich neer in de schaduw van een wilg.
De zon piekt door het lover en laat dansende sterren zien op haar lichaam en het hoge zacht wuivende gras.
De rimpelingen in het door de zon beschenen water lijken op duizenden spiegeltjes.
Het goudrijpe graan is zwaar van de dauw, de druppels werken als prisma’s die de kleuren van de regenboog verstrooien.
Augusta absorbeert de geuren en kleuren en het geluid van de eindeloze stilte, van goudgrond.
Ze weet zich onbespied in het hoge gras en schrikt op door het klokgelui van het witte kerkje.
Over vijftien minuten zal haar vader, de predikant Pieter Peaux, de kerkdienst gaan leiden, zoals op iedere zondag.
Augusta komt loom overeind tot haar hoofd boven het hoge gras uit komt.
Ze kijkt naar het kerkje dat op een terp staat ter bescherming tegen overstromingen. Het staat net buiten Simonshaven in de polder, omringd door water als een slotgracht.
Het witte kerkje ziet er nog erg nieuw uit en is na de brand in 1850, in 1854 weer in gebruik genomen.
Augusta voelt zich gelukkig in Simonshaven en vooral in dat prachtige buitengebied.
De unieke blauwgraslanden en biezen kunnen alleen groeien waar brak kwelwater omhoog komt.
Door niemand afgeleid, kan zij in het hoge gras in haar eigen fantasiewereld leven.
Op negenjarige leeftijd zet zij, geïnspireerd door de natuur, haar dwalingen in de natuur op papier.
Er verschijnt een glimlach op haar gezicht en ze weet nu al, dat ze later schrijver en dichter wil worden.
Augusta kijkt naar de zon die langzaam achter de wilgen verdwijnt en de bladeren goud doet kleuren.
Ze probeert zich voor te stellen waar de haven van Simonshaven ooit was. Op school heeft ze geleerd dat in de middeleeuwen Heer Simon van Putten en Marckenburg die haven liet graven. Later is de haven weer dichtgegooid omdat deze overbodig werd. Maar de naam van Simon van Putten en zijn haven leeft voort in de naam Simonshaven.
Het land heeft het water opgedronken en soms eet het water het land.
Augusta houdt van het water en het land en van de planten en de dieren. Daarover schrijven geeft haar een warm gevoel waar zij gepassioneerd door bevangen raakt.
Haar talent is, van beelden woorden maken en van woorden zinnen.
De poëzie en verhalen van Augusta zijn zo uniek, dat kan alleen door Augusta Peaux geschreven zijn. De grootste onbekendste schrijfster die bijna verloren is gegaan voor de Nederlandse literatuur.
Simonshaven, het geboortedorp van Augusta Peaux met dat mooie witte kerkje, is nu de trots van de inwoners.
En ik heb de eer en het genoegen, om vandaag (1) hier in deze prachtige kerk mijn ‘preek’ te houden. Het is deze kerk waar haar vader predikant Pieter Peaux mij lang geleden voorging.

Augusta, bedankt voor de prachtige bekende en ook de nog onbekende verhalen, poëzie en gedichten, die nog ontdekt gaan worden.
© Constant Schorel, 2 februari 2017

Noot (1) Tijdens het tweede Augusta Peaux Festival, georganiseerd door Jan Bontje (LiteRAR), gehouden 19 februari 2017 in het witte kerkje van Simonshaven

2de Augusta Peaux Festival, in Simonshaven op 19 februari 2017


LiteRAR organiseert op 19 februari 2017
het tweede Augusta Peaux-festival in het witte kerkje van haar geboorteplaats Simonshaven.

De volgende gasten zullen het festival luister bij zetten:

Opening
burgemeester Mirjam Salet van de gemeente Nissewaard

Poëzie / Proza
Mario Molegraaf (de biograaf van Augusta Peaux), Jan Bontje, Remko Koplamp, Anneke Haasnoot, Constant Schorel, A3 Eijke, Erika Destercke, Astrid van der Star

Gezongen gedichten van Augusta Peaux
troubadour Willem

Organisatie en presentatie
Jan Bontje

We beginnen om 14 uur en besluiten om +/- 16 uur.

Dit festival is mogelijk gemaakt door RAR (Regio Art Rijnmond)

flyer-ap2-19-2-2017-voorkant

Local Literature #6 – op 3 november 2016: het programma


 

Je bent uitgenodigd om naar Local Literature #6 te komen op donderdagavond 3 november 2016 in de Boekenberg, Markt 40, Spijkenisse.

Programma:

* Troubadour Willem zingt liedjes die hij maakte van gedichten van Augusta Peaux, de dichteres die in 1859 in Simonshaven werd geboren.
* Niec van der Burgh zingt enkele van zijn eigen vaak (vr)olijke liedjes
* Schrijfster Helma de Hollander leest een column (en vertelt op 1 december tijdens de laatste editie van dit jaar, over haar nieuwe roman, dus noteer alvast de datum!)
* Schrijver Pim Wiersinga heeft al eens gelezen bij ons, maar op deze avond zal hij zijn nieuwe roman ELEONORA EN DE LIEFDE bespreken. Een tragische liefde

Fragment uit de roman ELEONORA EN DE LIEFDE van Pim Wiersinga
Fragment uit de roman ELEONORA EN DE LIEFDE van Pim Wiersinga

* dichteres Anneke Haasnoot leest gedichten

* verhalenschrijver Constant Schorel leest een kort verhaal

* verder meerdere lokale/regionale dichters en schrijvers, onder wie A3 Eijke, Frans van der Vliet, Wouter Fornara, Tim Albus, Praveen en Albert Prins.

 

Je mist écht wat als je niet komt! Toegang vrij.

 

 

Local Literature #6 op 3 november 2016


Spijkenisse

Op donderdagavond 3 november presenteert Jan Bontje in de Boekenberg in Spijkenisse de 6de editie van Local Literature. Het thema dit keer is democratie. Wat doen dichters, columnisten, schrijvers, singer-songwriters met dit onderwerp? Verder wordt door troubadour Willem aandacht gevraagd voor de in Simonshaven geboren dichteres Augusta Peaux (1859-1944). Schrijfster Helma de Hollander leest een column. Niec van der Burgh brengt enkele van zijn eigen liedjes. Een aantal dichters zal eveneens acte de présence geven. De toegang is gratis en de avond duurt van 20:00 uur tot ongeveer 23:00 uur.

Donderdag 03-11-2016 – 20.00 t/m 23.00

Spijkenisse, Boekenberg, Markt 40 – Toegang vrij

Hoe was het eerste Augusta Peaux Festival op 21 februari 2016?


Zie hier enkele verslagen en foto’s:

De burgemeester van Nissewaard, Mirjam Salet ,en presentator Jan Bontje genoten...

12745892_988340667900794_7602718426544118787_n
De burgemeester van Nissewaard, Mirjam Salet, en organisator/presentator Jan Bontje, genoten zichtbaar.

044921

De biograaf van Augusta Peaux: Mario Molegraaf met de door hem samengestelde bundel die in 2014 verscheen en inmiddels is herdrukt.
De biograaf van Augusta Peaux: Mario Molegraaf met de door hem samengestelde bundel die in 2014 verscheen en inmiddels is herdrukt.
Troubadour Willem zette een aantal gedichten van Augusta Peaux op muziek en vertolkte deze, met begeleiding van Ron Albronda ook op gitaar, op deze eerste editie van het Augusta Festival.
Troubadour Willem zette een aantal gedichten van Augusta Peaux op muziek en vertolkte deze, met begeleiding van Ron Albronda ook op gitaar, op deze eerste editie van het Augusta Festival.
A3 Eijke vertelde vol gloed over haar bezoek aan het witte kerkje van Simonshaven, waar de vader van Augusta Peaux, Pieter Peaux, ooit als dominee stond.
A3 Eijke vertelde vol gloed over haar bezoek aan het witte kerkje van Simonshaven, waar de vader van Augusta Peaux, Pieter Peaux, ooit als dominee stond.
Ria Atsma Salij schilderde speciaal voor dit festival enkele aschilderijen die verband hielden met gedichten over de seizoenen van Augusta Peaux.
Ria Atsma Salij schilderde speciaal voor dit festival enkele schilderijen die verband hielden met gedichten over de seizoenen van Augusta Peaux.
Sabine Kars las haar op Augusta Peaux toegespitste gedichten
Sabine Kars las haar op Augusta Peaux toegespitste gedichten…
... net als Anneke Haasnoot
… net als Anneke Haasnoot
Els Huurman uit Hellevoetsluis werd eveneens geïnspireerd door de dichteres uit Simonshaven
Els Huurman uit Hellevoetsluis werd eveneens geïnspireerd door de dichteres uit Simonshaven
... om van Remko Koplamp, die een aantal heerlijke ollkekebollekes op Aughusta Peaux schreef, maar te zwijgen
… om van Remko Koplamp, die een aantal heerlijke ollekebollekes op Augusta Peaux schreef, maar te zwijgen
Ria Atsma schreef o.a. dit gedicht dat ze op de haar bekende passievolle wijze las
Ria Atsma schreef o.a. dit gedicht dat ze op de haar bekende passievolle wijze las