Multatuli


Multatuli

Hij was heus niet gemakkelijk hoor,

dat geef ik zwart op wit toe,

maar nog steeds vindt hij een schappelijk oor:

hij doorbrak immers ieder taboe.

.

Als vrije denker en publicist,

bestreed hij elke misstand

in de kolonie (wat u al wist) –

schreef zelfs de Koning van ons land,  

.

maar die hield zich Oostindisch doof

voor het misbruik in Insulinde.

Hij had immers zélf baat bij die roof –

in archieven is dat te vinden.

.

Zijn naam is: ‘ik heb veel geleden’

en er lijden nog velen. Júíst in het heden.

© Jan woordenaar Bontje, 21 mei 2020

In 1860 bracht Eduard Douwes Dekker (1820-1887), bestuursambtenaar in Nederlandsch Oost-Indië, onder de naam Multatuli zijn Max Havelaar uit. In deze debuutroman stelde hij de wantoestanden in de Oost-Indische kolonie aan de kaak. Het sloeg in Nederland in als een bom en is 160 jaar later nog steeds een van de beroemdste boeken uit de Nederlandse literatuur.

Het boek eindigt af met een oproep aan Koning Willem III:

“Want aan U draag ik mijn boek op, Willem den derde, Koning, Groothertog, Prins, … meer dan Prins, Groothertog en Koning, … KEIZER van het prachtig rijk van INSULINDE, dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd! …

Aan U durf ik met vertrouwen vragen of ‘t uw Keizerlijke wil is: Dat Havelaar wordt bespat met den modder van Slijmeringen en Droogstoppels?

En dat daarginds Uw meer dan dertig millioenen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen in Uwen naam?”

Multatuli kreeg (uiteraard…) geen antwoord, óók niet op een verzoek dat hij nog vóór de publicatie van de Max Havelaar via de post rechtstreeks aan ‘Koning Gorilla’ richtte.

In de 4de druk voegde Multatuli als slot een sneer toe over het uitblijven van een koninklijk antwoord: “… die zich zeker bezig houdt met belangryker zaken dan Rechtdoen en ’t behouden van Insulinde voor Nederland.”

Voor de zekerheid stuurde hij de Koning een exemplaar van deze druk op. Opnieuw bleef een reactie uit.

Boekbespreking: De Kleine Prins. 


Boekbespreking

De Kleine Prins 

Verteld door Agnès de Lestrade. Naar de klassieker van Antoine de Saint-Exupéry. Met illustraties van Valeria Docampo. Vertaling Siska Goeminne. Uitg. De Eenhoorn, Wielsbeke, België, 2018. Vanaf 5 jaar. ISBN 978-94-6291-362-2

Je moet van goeden huize komen wil je mij blij kunnen maken met een eigen weergave van het schitterende sprookje van De Kleine Prins van de Franse schrijver de Saint-Exupéry (1900-1944). Welnu, dat is gelukt. Dit boekje overtreft alles wat ik me had voorgesteld. De taal is, net als in het origineel, fraai, de illustraties zijn van hoge kwaliteit en hebben een mild stemmende invloed, en zo kan en zal dit werkje inderdaad kinderen van 5 tot 105 boeien. Liefde, zorg voor elkaar en de wereld, vriendschap, verdriet, afscheid nemen: het komt allemaal aan bod. Wat een geluk dat dit boekje er is!

Jan Bontje, januari 2019

#LiteRAR #58 op 28 oktober 2018


De 58ste editie van #LiteRAR van

zondagmiddag 28 oktober 2018

gaat niet door.

Locatie: galerie RAR (Regio Art Rijnmond), Noordeinde 7, Spijkenisse

Aanvang: 2 uur

Toegang en consumpties gratis.

Lijst van deelnemers volgt.

Festival LiteRAR geeft Weelde de ruimte (4de Augusta Peaux Festival annex LiteRAR #56)


Zondagmiddag 2 september 2018 aanvang 13:00 uur:

“Weelde krijgt de ruimte” 

(4de Augusta Peaux Festival annex LiteRAR #56)

Geboortehuis van Augusta Peaux (de voormalige parochie) in Simonshaven, Ring 42

Poëzie, proza, muziek, dans en beeldende kunst, in (de tuin van) het geboortehuis van dichteres Augusta Peaux (1859-1944) in Simonshaven. 
Locatie: Augusta Peaux Hof, Ring 42, Simonshaven.

Met optredens van o.a.:

  • Trio PEAUX-ëzie (Jan, A3, Willem; poëzie, proza, muziek),
  • troubadour Willem,
  • A3 (verhalen op A4),
  • Mario Molegraaf: schrijver, vertaler; biograaf van Augusta Peaux,
  • Jana Beranová (dichter, vertaalster; 2009-2010 Stadsdichter van Rotterdam)
  • vrolijk muzikaal duo MevrouwMeneer,
  • Constant Schorel (verhalen),
  • dichter Hans Marijnissen,
  • singer-songwriter Renate Spierdijk uit Heerhugowaard,
  • woordenaar Jan Bontje,
  • Suus (gedichten),
  • Addo Koning (poëzie),
  • Ed Zantman (proza),
  • Joz Knoop, dichter  uit Rotterdam
  • Kizzy, zang en piano
  • Thea Boom (natuurgedichten)
  • singer-songwriter Ben Kool,
  • dichter Ronald Bottelier met Woordeling,
  • Loraine Klaiber (Poetry & Spoken Word),
  • Magda Haan uit Brielle (lid Reizende Dichters; schrijfster, dichter, beeldend kunstenaar),
  • Maarten Peters (winnaar publieksprijs Kleinkunst Festival Utrecht),
  • Eline Bierling (poëzie & viool)
  • Maarten Willems (dichter, zanger liedjesschrijver)…

Verder: Lesley Sandford, textiel; John Giskes ‘beweging’; Jeanne Rombouts, tekeningen

Augusta Peaux 1859-1944

Organisatie en presentatie: Jan Bontje

Het festival wordt mede mogelijk gemaakt door Lesley Sandford en Regio Art Rijnmond (RAR)

________