PABLO NERUDA LEEFT VOORT IN MUZIEK!


19 oktober 2014 om 11.00 uur Concertzender

Op 19 oktober 2014 zullen drie werken van Sonja Schwedersky over de Chileense dichter Pablo Neruda op de radio te beluisteren zijn.
Pablo Neruda
Radio Monalisa heeft een wekelijks programma op de Concertzender, elke zondagochtend om 11.00 uur.
Op zondag 19 oktober 2014 wordt er aandacht besteed aan haar cd en zullen de volgende werken te beluisteren zijn:
Caprice voor viool en piano (viool: Martin de Deugd, piano: Eke Simons)
Hemos perdido aun este crepusculo; bariton: Quirijn de Lang, en het Schwedersky ensemble
The unfaithful; solo cello: Jérôme Fruchart en het Schwedersky Kwintet.
Informatie Radio Monalisa: Klik hier
Informatie Concertzender: Klik hier
U kunt via de kabel luisteren maar ook via bovenstaande links op uw pc/laptop. De uitzending wordt live uitgezonden. Een goede gelegenheid kennis te maken met de muziek van Sonja Schwedersky.
Advertenties

Gedicht: de goede verstaander


de goede verstaander

 

Canto General
van Pablo Neruda:
poëtische kroniek van Latijns-Amerika
sommigen waren doof blind
en vertaalden:
Gezang van de Generaal
of
Bevel van de Generaal
of
Kantoor van de Generaal
(lees gevangenis folterkamer)
volgens dezulken is poëzie
elitair
moeilijk
onbegrijpelijk
duister
tegendraads
protest
aanklacht
subversief
opruiend
opstandig
gevaarlijk
dus:
onbehoorlijk
in strijd met de Goede Zeden
van Het Volk
dichters moeten zwijgen
of straffe van Ausradierung
verwijdering uit
het collectief geheugen
van Het Volk
:
elk
moeilijk
makkelijk
onbegrijpelijk
onhandelbaar
subversief
gevaarlijk
opruiend
opstandig
gedicht
maar ook elk ander
is nochtans een bijdrage aan
Canto General
Mondial voor de goede verstaander
 

Jan Bontje augustus 2013

 

Gedicht: de trompet zwijgt


de trompet zwijgt

 terwijl de laatste klanken
 van de oude jazzmuzikant
 met hem wegsterven
 en zich vermengen met de
 naweeën van de oerknal
 schijnt een jonge ster
 het brandpunt van het heelal
 : de dinosaurus wordt afgebeeld
 in grafeen, grafaan, grafiek, graffiti,
 de muziek van Pink Floyd
 en het vuurspuwende
 straatmuzikantenorgeltje
 draaien op volle toeren
 als Herman Brood
 zijn schilderijen te koop aanbiedt
 in het centrum van een buitenwijk
 waar de erfenis van
 mislukte stedenbouw
 de droom van jonge mensen verstoort
 : alsof natuur het begrijpt
 zet zij haar slagtanden in de ladder naar de top
 waar tentoonstellingen de overhand hebben
 op ground zero
 drie bergen
 zeven hemels
 zestien hoven
 worden werkvloeren aangelegd
 waarop het goed toeven is
 als de cyperse kat thuis is
 zich tegoed doet aan
 onverdiende verdiensten
 waartegenover het losse blad
 van gekapte bomen
 afsteekt als
 duister tegen kleurloos
 nuances worden uitvergroot
 tot levensgrote afbeelden
 : op de pampa’s
 klinken liederen van Victor Jara
 gedichten van Pablo Neruda
 Indiaanse stamliederen
 welluidende klinken
 samen met poëzie
 van Spaanse veroveraars
 en Amerikaanse cowboys
 : op de maan is het silhouet
 geheid van Lord Byron
 die gisteren (of was het overmorgen)
 dineerde met de president van Libanon
 die niet weet dat hij dood is
 en daarom bleef klagen
 over alles wat niet gebeurd is
 : in Hyde Park
 verdedigt iemand Snowden en Manning
 en doet wat elke mens
 doet van nature
 groeien bloeien de waarheid schreien
 niet buigen voor domheid macht onwil
 : de loftrompet zwijgt
 om staatsburgers de kans te geven
 zijn stem te beluisteren
 : en zo geschiede in de bijenkorf
 gelijk in de hema

© Jan Bontje juli 2013

Gedicht: Bob Marley


Bob Marley

is niet dood
(I never died says he)
loopt over de Caribische Zee
zwaait naar mij
ik glimlach
de zee deint rustig
tot Bob de golven
op het ritme van de reggae
ontroert
ontvoert
op de oerklanken
van moeder Afrika en
haar dochters Ethiopië en Nubië
: in Havana en Kingston
klinkt
goddelijke heidense muziek
waarop Bob Marley
(samen met Che lezend
in de Canto General
van Pablo Neruda onderwijl
sonnetten van Shakespeare
reciterend)
dansend swingend
over het water loopt
dat zich opent
de weg vrijmakend voor de nazaten
van slaven slavenhouders
conquistadores

© Jan Bontje juli 2013

Pablo Neruda toch vermoord?


Is de dichter, diplomaat en Nobelprijswinnaar Pablo Neruda toch vermoord? Lees het artikel in het Parool:

Als men in het stoffelijk overschot van dichter Pablo Neruda toch nog een bewijs van moord vindt, kan dat grote gevolgen hebben, zeggen Chileense experts. De stoffelijke resten werden gisteren opgegraven.

Deskundigen zoeken naar twee biologische elementen, een die verband houdt met zijn ziekte, en een andere met toxische stoffen die hem zouden zijn toegediend. Het onderzoek zal drie maanden duren, eerst in Chili, vervolgens in het buitenland. Er kwamen al aanbiedingen van laboratoria uit Canada, Spanje, de VS, Zweden en Zwitserland.

Erkenning door het gerecht
Nobelprijswinnaar Pablo Neruda overleed op 23 september 1973, nauwelijks twaalf dagen na de bloedige staatsgreep tegen de socialistische president Salvador Allende, een vriend van Neruda. Het nieuwe onderzoek komt er op bevel van rechter Mario Carroza. Die wil nagaan of er anderen betrokken waren bij de dood van Neruda.

“Het is van bijzonder groot belang dat een rechter zegt dat alle mensenrechtenschendingen, onder meer de dood van Allende, van oud-president Eduardo Frei Montalva (1964-1970) of van Neruda, opgehelderd moeten worden”, zegt socioloog Manuel Antonio Garretón. “Het betekent dat het gerecht erkent dat het een rol heeft gespeeld bij de misdaden tijdens de dictatuur.”

Dodelijke injectie
Neruda overleed in het ziekenhuis Santa Maria in Santiago. Manuel Araya, zijn persoonlijke assistent en chauffeur, verklaarde dat hij Neruda naar het ziekenhuis had gebracht omdat hij aan prostaatkanker leed. De dichter zou van plan geweest zijn om het land te ontvluchten. In het ziekenhuis hoopte hij de nodige papieren te bemachtigen om het land te kunnen verlaten.

Het plan leek te werken. Maar toen Araya terug in Isla Negra was om de koffer van de dichter klaar te maken, werd hij door Neruda gebeld. “Hij klonk opgewonden en vertelde dat er iets gebeurd was. Een dokter zou zijn kamer zijn ingekomen terwijl hij was ingeslapen en hem een injectie in de maagstreek hebben gegeven. Onmiddellijk daarna voelde Neruda zich ziek, warm en koortsig. Hij vroeg ons om in allerijl terug te keren naar het ziekenhuis.”

Bij het ziekenhuis werd Araya opgewacht door de geheime politie, die hem arresteerde en naar het Nationaal Stadion van Santiago bracht, waar duizenden aanhangers van Allende werden samengebracht en gemarteld. Daar vernam hij het nieuws dat Neruda was overleden aan een hartstilstand, luttele uren na de injectie.

CIA-agent Townley
Volgens advocaat Eduardo Contreras, die de zaak aanhangig heeft gemaakt, bestaat “een sterk vermoeden” dat Neruda is vermoord door agenten van de DINA, de geheime politie van Pinochet. Op het moment van de feiten was de Amerikaan Michael Townley al actief in Chili. Townley, die zowel voor de CIA als de DINA werkte, heeft verschillende moorden door vergiftiging op zijn actief.

Voor socioloog Garretón is het belangrijk ook de zware intimidatie tegen Neruda te onderzoeken. In de dagen voor zijn dood voerden militairen een huiszoeking uit. Waardevolle bezittingen werden daarbij vernield. Bij zijn vertrek naar het ziekenhuis werd Neruda verplicht afscheid te nemen van zijn personeel. Alleen zijn vrouw en zijn chauffeur mochten mee.

Ook als bij de autopsie geen sporen van moord worden gevonden, “dan zijn er hoe dan ook misdaden begaan, de huiszoekingen en andere daden die zijn dood versneld hebben”, zegt Garretón.

Grote gevolgen
Als wel aanwijzingen voor moord worden gevonden, “dan kunnen de gevolgen zeer groot zijn”, zegt de socioloog. “Velen die nog altijd niet geloven dat er mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden, zullen misschien inzien dat zelfs de belangrijkste dichter vermoord werd, rechtstreeks of onrechtstreeks.”

Het zal ook andere mensenrechtenschendingen die nog niet bestraft zijn, weer op tafel brengen, aldus Garretón. Voormalig rechter Juan Guzmán, de eerste die Pinochet het vuur aan de schenen legde, zegt dat de bevestiging van de moordthesis in de zaak-Neruda “verschrikkelijk” zou zijn. “Pablo Neruda was een man van vrede, hij stond voor vrede via zijn poëzie en zijn persoonlijke daden. Daardoor zou het voor mij nog meer dan een moord op een mens, een moord zijn op al wat hij vertegenwoordigt.”

Pablo Neruda
Pablo Neruda

Column: Credo


Credo

 

‘Ik geloof in een rivier
die stroomt van zee naar de bergen
ik vraag van poxebzie niet meer
dan die rivier in kaart te brengen’.

 

Het gedicht ‘Credo’ van Remco Campert begint met bovenstaand vers dat ‘godsonmogelijk’ ‘waar’ kan zijn. Nu is een credo een ‘belijdenis van diepe, innige overtuiging’ dus Campert heeft het niet voor de kat zijn poes verzonnen. En inderdaad, zoals elke kunstuiting is poxebzie niet ‘realistisch’: het beschrijft de wereld niet, maar schxe9pt er een. Het is niet ‘wetenschappelijk’: het volgt niet de regels van de natuurwetten niet maar ontregelt ze.

 

De poxebzie heeft geen boodschap aan ‘waar’ of ‘onwaar’. Hij toont een wereld die wij met onze ogen niet kunnen zien, met onze landmeterinstrumenten niet kunnen opmeten, laat staan met onze bureaucratische drilmethoden kunnen (mis)leiden. Dwars, tegen de rede in, slingert de dichter zijn verzen door de ruiten van de realiteit en laat de lezer met de brokken zitten. In de kampen waar de ‘overbodigen’ en lastposten zitten, laat hij vogels zingen. In de mijnschachten laat hij het zonlicht doorbreken, in de oorlog de vrede. Hij schenkt onderdrukten zijn nectar opdat zij volhouden en hun juk afwerpen. Hij kleurt de nacht, door de machthebbers als een verstikkende deken over de mensheid uitgespreid, met alle kleuren van de regenboog – als een belofte van waarachtigheid en gerechtigheid. Hij omarmt niet alleen het heelal in twee zinnen maar daalt ook af in het holst van molecuul en subatomaire deeltjes. Hij sloopt Romeinse, Chinese, Berlijnse en gevangenismuren alsof ze van luciferhoutjes zijn. Hij ‘septembert’ dwars door de torenhoge symbolen van Geld en Goud. Hij vertedert, prikkelt en ontregelt als hij zijn ros Pegasus de sporen geeft.xa0Poxebziexa0is mirakels lastig en ‘zou verboden moeten worden.’ Wat dan ook op gezette tijden gebeurt: dictators hebben gevoel voor humor noch voorxa0poxebzie. Pablo Neruda,xa0Bertoltxa0Brecht en Victor Jara kunnen er in des dichters hemel over meepraten…

 

Toch blijven dichters hun geloof in die tegennatuurlijke rivier verkondigen en daarmee de mens verwonderen. Want, om Campert nog maar eens te citeren: ‘Vogels vliegen toch’.

 

(c) Jan Bontje 2005

 

(Eerder geplaatst als column in Weekblad Spijkenisse, 23 augustus 2005)

 

 

 

 

 

 

 

Pablo Neruda leeft!!


“Poëzie is altijd een daad van vrede. De dichter is het product van de vrede zoals brood het product van bloem is.
De brandstichters, de soldaten, de wolven zoeken de dichter om hem te verbranden, om hem te doden, om hem te verscheuren.
(…)
Maar de poëzie is niet gestorven, ze is niet dood te meppen. Ze kunnen haar aanranden, over de straat sleuren, haar in het gelaat spuwen en honen, haar insluiten om haar het zwijgen op te leggen, haar verbannen, haar kerkeren, schoten op haar afvuren, maar ze komt al die dingen met een monter gezicht en een frisse glimlach te boven.”

(Uit: Pablo Neruda “Ik beken ik heb geleefd – herinneringen” – 4de druk, 2002, Uitg. Prometheus, Amsterdam, blz. 168/169)

Pablo Neruda
Pablo Neruda