Augusta Peaux gezien door de ogen van Wouter van Heiningen


Interview AD over Augusta Peaux Festival 2016

Augusta Peaux

Afgelopen zondag (21 mei 2017, JB) mocht ik voordragen bij LiteRAR, een podium voor muziek en poëzie in het mooie pand (voormalige gemeentehuis) waar nu de Galerie van RAR en de Kunstuitleen zijn gevestigd in Spijkenisse. Dit podium wordt sinds jaar en dag georganiseerd  door Jan Bontje. Van hem ontving ik de bundel ‘De wilgen, de velden, het water’ met poëzie van Augusta Peaux.

Augusta Guerdina Peaux (1859 – 1944) was een Nederlandse dichteres en vertaalster. Zij was van Franse afkomst (haar oudovergrootvader kwam uit Camarès, Frankrijk). Peaux publiceerde de bundels ‘Gedichten’ (1918) en ‘Nieuwe gedichten’ (1926). Als dichteres leefde zij in de schaduw van de meer bekende Tachtigers, onder wie de door haar bewonderde Hélène Swarth die haar werk apprecieerde. Peaux blonk uit in minutieuze impressionistische landschapsschilderingen waaraan zij een sombere, melancholieke ondertoon wist te geven. Hoewel een aantal van haar gedichten in bloemlezingen verschenen (onder meer Eenzaam kerkhof), heeft haar werk weinig aandacht gekregen. Ze koos bewust voor een teruggetrokken leven. Ze ligt begraven op Rustoord in Nijmegen, graf W-0222. Haar naam staat niet op het graf.

In 2011 verscheen een speciale uitgave van haar werk verzorgd door Mario Molegraaf: een gelimiteerde uitgave van 95 exemplaren op geschept papier. In  2014 verscheen er een bibliofiele uitgave van drie gedichten van haar hand ter gelegenheid van een bijeenkomst op 23 februari 2014 van ‘LiteRAR’ in Spijkenisse, waar haar 70ste sterfdag (op 23 februari 1944) werd herdacht door haar biograaf en bloemlezer Mario Molegraaf . De gedichten werden tot lied verwerkt en vertolkt door Willem, de huistroubadour (van LiteRAR), die van 22 van haar gedichten ’n lied maakte. In november 2014 verscheen een nieuwe verzamelbundel gedichten van haar, bijeengebracht door Mario Molegraaf: ‘De wilgen, de velden, het water ‘ de bundel die ik van Jan cadeau kreeg.

Microsoft Word - Omslag Peaux

De dichter J.C. Bloem zei ooit over de poëzie van Augusta Peaux: “Hartstochtelijke, haast stamelende poëzie” en in het gedicht ‘Eenzaam kerkhof’ (vaste lezers weten van mijn fascinatie voor kerkhoven en zullen dus niet verrast zijn door mijn keuze voor dit gedicht) komen beide omschrijvingen heel mooi tot zijn recht.

.

Eenzaam kerkhof

De witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
de takken wiegen hun stille droomen
op donkere armen in sluiers van rouw,
het sleepkleed der treurende esschenbomen
raakt bloeiende grassen in avonddauw.
Hoog groeien de grassen, wind die ze zaaide,
wind die ze verwaaide, zij bloeien uit,
geen hand die ze plukte, geen zeis die ze maaide
de witte grassen bewegen en komen
heen en weder door wind en dauw,
op de hekspijlen buigen de boomen
hun donkere hoofden in krip van rouw.
Hun hangende sluiers beroeren de klachten
der witte rozen en het schemerrood
der oude daken, vele wolkengeslachten
gaan het hek over, de bloemen en den dood.
Woest liggen de graven, de grendelen der aarde
sluiten de dooden van ’t leven af,
zij zinken al dieper, een weeldrige gaarde
bloeit, hoog als de hemel, boven hun graf.
En de wagenmenner, in ’t beeld van de sterren
ziet ernstig peinzend omlaag,
ver ligt al de aarde, een stip, zoo verre
en zijn paarden gaan zo traag.
Langs andere werelden siert hij zijn wagen
en waar geen werelden meer zijn,
de steppenvlakten door van een eindeloze,
vage, onbekende hemelwoestijn.

.

Wouter van Heiningen (Overgenomen uit en hier en daar aangevuld met links:) https://woutervanheiningen.wordpress.com/2017/05/24/literar/#comment-4093)

Kloen & Co exposeren in Galerie RAR (Regio Art Rijnmond)


Kloen & Co exposeren in Galerie Regio Art Rijnmond
Gedurende de maand  juni 2017 is in de RAR een groepsexpositie  te zien van 8 kunstenaars. De groep is samengesteld door Friedie Kloen, lid van de RAR.

De kunstenaars zijn gekozen om hun uiteenlopende werkwijzen en technieken. Enkele kunstenaars zijn lid van de Stichting Maassluise kunstenaars, waar Kloen ook lid van is.

Zoals Gonny van de Nouwelant. Zij  is zich de laatste jaren gaan toewijden aan het fijn schilderen in olieverf en acryl. Landschappen en vogels zijn haar favoriet.

Roeland van Reem’s schilderijen zijn een romantische verbeelding van het onderwerp. Hij werkt figuratief en het werk neigt naar het impressionisme, met een subtiel kleurgebruik.

Lida van der Sar zoekt naar krachtige bewegingen in abstractie of figuratieve vormen op het schildersdoek; zij speelt met kleur en materie.

Jan Ouwenbroek schildert naast dorpsgezichten uit Frankrijk en Spanje ook abstracte materieschilderijen. Allerlei materialen worden gebruikt, zoals jute zand.

Het fraaie oude Gemeentehuis van Spijkenisse uit 1886 waarin o.a. RAR is gevestigd.

Ans van de Wiel maakt beelden van brons. De vormen ontstaan uit emoties, krabbels en droedels. Ze groeien uit tot driedimensionale figuraties. Mensen, huizen en wielen met een ziel.

Bikkel is een veelzijdig kunstenaar uit Vlaardingen. Haar  schilderijen zijn een reactie op wat haar persoonlijke leven raakt. Ook maakt zij beelden van glas, die een uitstraling hebben die vrolijk en zonnig is.

De keramische beelden van de Catherina Pineau uit Monster beelden de kwetsbaarheid en vluchtigheid van het bestaan uit. Dat komt mede tot uitdrukking door de textuur, bewuste scheuren en uitsparingen in de klei.

Tot slot nog Friedie Kloen. Zij maakt beelden van hout. De vorm van het hout geeft haar inspiratie tot het maken van figuren die vaak een beweging laten zien. De laatste tijd gaat zij nog meer uit van het hout zonder een figuratie uit te beelden:  de beelden worden daardoor abstracter.

De tentoonstelling wordt geopend op zaterdag 3 juni 2017 om 16.00 uur.

Openingstijden van de galerie: vrijdag en zaterdag van 13.00 -17.00 uur

Op zaterdag is er een kunstenaar aanwezig.

Local Literature #12 op 4 mei 2017 Dodenherdenking



Local Literature #12

In het teken van Dodenherdenking

Donderdagavond 4 mei 2017 van 19:45 tot 22:00

De Boekenberg – Terras (4e etage), Markt 40, Spijkenisse

Gratis toegang.

Programma

19:45 – 19:59  Welkom en opening door Jan Bontje en leest een korte tekst

20:00 – 20:02  Twee minuten stilte

20:02 – 20:10  Willem zingt enkele liedjes

20:10 – 20:20  Joz Knoop leest enkele gedichten

20:20 – 20:25  Willem zingt

20:25 – 20:40  Constant Schorel leest een kort verhaal

20:40 – 20:45  Willem zingt

20:45 –  21:00  Pauze

21:00 – 21:15  A3 Eijke leest een column

21:15 – 21:20  Suzanne met proza/poëzie

21:20 – 21:25  Willem zingt

21:25 – 21:35   Pim Wiersinga leest en Jan Bontje interviewt hem

21:35 – 21:50   Ed Zantman

21:50 – 21:55   Wouter Fornara

21:55 – 22:00  Jan Bontje leest enkele fragmenten

*

Augusta Peaux: een groot dichteres in klein Simonshaven


Augusta Peaux: een groot dichteres in klein Simonshaven

Het is zondagochtend in de zomer van 1868; Augusta Peaux is 9 jaar en als jong meisje is zij meestal in de polders te vinden. Ze dwaalt langs de velden en het water en legt zich neer in de schaduw van een wilg.
De zon piekt door het lover en laat dansende sterren zien op haar lichaam en het hoge zacht wuivende gras.
De rimpelingen in het door de zon beschenen water lijken op duizenden spiegeltjes.
Het goudrijpe graan is zwaar van de dauw, de druppels werken als prisma’s die de kleuren van de regenboog verstrooien.
Augusta absorbeert de geuren en kleuren en het geluid van de eindeloze stilte, van goudgrond.
Ze weet zich onbespied in het hoge gras en schrikt op door het klokgelui van het witte kerkje.
Over vijftien minuten zal haar vader, de predikant Pieter Peaux, de kerkdienst gaan leiden, zoals op iedere zondag.
Augusta komt loom overeind tot haar hoofd boven het hoge gras uit komt.
Ze kijkt naar het kerkje dat op een terp staat ter bescherming tegen overstromingen. Het staat net buiten Simonshaven in de polder, omringd door water als een slotgracht.
Het witte kerkje ziet er nog erg nieuw uit en is na de brand in 1850, in 1854 weer in gebruik genomen.
Augusta voelt zich gelukkig in Simonshaven en vooral in dat prachtige buitengebied.
De unieke blauwgraslanden en biezen kunnen alleen groeien waar brak kwelwater omhoog komt.
Door niemand afgeleid, kan zij in het hoge gras in haar eigen fantasiewereld leven.
Op negenjarige leeftijd zet zij, geïnspireerd door de natuur, haar dwalingen in de natuur op papier.
Er verschijnt een glimlach op haar gezicht en ze weet nu al, dat ze later schrijver en dichter wil worden.
Augusta kijkt naar de zon die langzaam achter de wilgen verdwijnt en de bladeren goud doet kleuren.
Ze probeert zich voor te stellen waar de haven van Simonshaven ooit was. Op school heeft ze geleerd dat in de middeleeuwen Heer Simon van Putten en Marckenburg die haven liet graven. Later is de haven weer dichtgegooid omdat deze overbodig werd. Maar de naam van Simon van Putten en zijn haven leeft voort in de naam Simonshaven.
Het land heeft het water opgedronken en soms eet het water het land.
Augusta houdt van het water en het land en van de planten en de dieren. Daarover schrijven geeft haar een warm gevoel waar zij gepassioneerd door bevangen raakt.
Haar talent is, van beelden woorden maken en van woorden zinnen.
De poëzie en verhalen van Augusta zijn zo uniek, dat kan alleen door Augusta Peaux geschreven zijn. De grootste onbekendste schrijfster die bijna verloren is gegaan voor de Nederlandse literatuur.
Simonshaven, het geboortedorp van Augusta Peaux met dat mooie witte kerkje, is nu de trots van de inwoners.
En ik heb de eer en het genoegen, om vandaag (1) hier in deze prachtige kerk mijn ‘preek’ te houden. Het is deze kerk waar haar vader predikant Pieter Peaux mij lang geleden voorging.

Augusta, bedankt voor de prachtige bekende en ook de nog onbekende verhalen, poëzie en gedichten, die nog ontdekt gaan worden.
© Constant Schorel, 2 februari 2017

Noot (1) Tijdens het tweede Augusta Peaux Festival, georganiseerd door Jan Bontje (LiteRAR), gehouden 19 februari 2017 in het witte kerkje van Simonshaven

2de Augusta Peaux Festival, in Simonshaven op 19 februari 2017


LiteRAR organiseert op 19 februari 2017
het tweede Augusta Peaux-festival in het witte kerkje van haar geboorteplaats Simonshaven.

De volgende gasten zullen het festival luister bij zetten:

Opening
burgemeester Mirjam Salet van de gemeente Nissewaard

Poëzie / Proza
Mario Molegraaf (de biograaf van Augusta Peaux), Jan Bontje, Remko Koplamp, Anneke Haasnoot, Constant Schorel, A3 Eijke, Erika Destercke, Astrid van der Star

Gezongen gedichten van Augusta Peaux
troubadour Willem

Organisatie en presentatie
Jan Bontje

We beginnen om 14 uur en besluiten om +/- 16 uur.

Dit festival is mogelijk gemaakt door RAR (Regio Art Rijnmond)

flyer-ap2-19-2-2017-voorkant

Local Literature #8 op 5 januari 2017


Local Literature #8
Donderdagavond 5 januari 2017, van 20:00 tot 23:00
De Boekenberg – Terras, 4e etage, Markt 40, Spijkenisse
Gratis toegang.
Lokale schrijftalenten delen de meest uiteenlopende verhalen. Ook kun je zelf een verhaal of gedicht voordragen. Kom, kijk, luister en geniet!
Iedere eerste donderdagavond van de maand kunnen beginnende en ervaren schrijvers hun schrijfkunsten laten zien en horen in de Boekenberg tijdens het open podium ‘Local Literature’. Wil je een verhaal of gedicht voordragen deze avond? Geef dit vooraf door aan presentator Jan Bontje door een e-mail te sturen naar jkabb1@hetnet.nl

Kijken en luisteren kan natuurlijk ook. Vlij neer in een van de comfortabele stoelen op het terras van de Boekenberg. Drink een lekker drankje terwijl je luistert en maak in de pauze een praatje met jouw favoriete schrijver. Laat je vermaken en inspireren door de meest uiteenlopende verhalen.

In ieder geval zullen lezen: Dirk Wuister, Wouter van Heiningen, Joz Knoop, Constant Schorel, Addo Koning, Alexalma, Suzanne, Joop, Bouwen Frans, Ben Wesdijk.