Brief aan Erasmus


Geachte heer Desiderius Erasmus,

Mensen die u zeer waarderen hebben ook mij gevraagd een brief aan u te schrijven. Ik voel mij daarmee zeer vereerd en stel me voor hoe u deze, mijn, brief, zoudt lezen. De eeuwen die volgden na uw ontslapen, hebben de Nederlandse taal immers diepgaand veranderd. Gemakshalve ga ik er echter vanuit dat u in staat zoudt zijn die eeuwen ook taalkundig te overbruggen.

Het begrip overbruggen brengt mij terstond tot de kern van mijn schrijven. Uw gedachtegoed, dat nog springlevend is, overbrugt niet alleen eeuwen, maar ook mensen en hun zo verschillende opvattingen. Uw ideeën slaan een brug tussen tegenstanders, vijanden zelfs. Uw vermogen bruggen te slaan tussen mensen én uw vermaarde, niet aflatende, scherpe kritiek op verkeerde opvattingen en antihumane ideeën, vormen een twee-eenheid waar wij, 21ste-eeuwse humanisten en vrijdenkers, jaloers op zijn.

Mocht u in staat worden gesteld een blik te werpen in onze huidige tijd en op onze tegenwoordige dwaasheden, onze eigentijdse eigenaardigheden en onze 21ste-eeuwse manier van samenleven, maar ook oorlogvoeren, voorwaar ik zeg u, mijn waarde Erasmus, het zou u doen schrikken. De mensheid heeft weliswaar een lange weg afgelegd sinds de 16de eeuw, en geniet heden ten dage van schier oneindig veel verworvenheden (waarvan de afname van de macht van totalitaire godsdienstopvattingen zeker niet de minste is, al beseffen velen dat niet), maar is tezelfdertijd in staat gebleken de meest gruwelijke middelen en methoden uit te vinden, en – uiteraard! – toe te passen, om elkaar het leven zuur of zelfs onmogelijk te maken. Na van de schrik bekomen te zijn zoudt u echter met enige vreugde kunnen constateren dat uw naam nog steeds bekend is en dat uw ideeën en opvattingen, zij het aangepast aan de eisen van onze tijd, opgeld doen en in allerlei vormen toegepast worden.

Het humanisme heeft een ontwikkeling doorgemaakt die u waarschijnlijk niet op die manier verwacht had. Men vindt humanisten tegenwoordig vaker buiten dan in de kerk, al moet gezegd worden dat de godsdienst althans in Europa een ‘humanisering’ en soms zelfs ‘secularisering’ heeft doorgemaakt die onze ouders en grootouders niet voor mogelijk hielden. Ook het denken in termen van geweldloosheid, het door sommige regeringen zelfs afzien van oorlog, het bij tijd en wijle zeer massale protest tegen oorlogen en oorlogsvoorbereiding, zou u waarschijnlijk verbazen. De mensheid heeft – na eerst twee oorlogen te hebben gevoerd die zij vanwege de omvang, het aantal slachtoffers, en de desastreuze invloed ervan op de gehele wereld, Wereldoorlogen heeft genoemd – eindelijk naast de bereidheid en het vermogen tot oorlogvoeren, óók de wil, de kunst en de kunde van het voorbereiden van vrede leren kennen. In uw tijd was het nog ondenkbaar dat er een organisatie als de Verenigde Naties zou bestaan en dat een Universele Verklaring van de Rechten van de Mens regeringen en individuen telkenmale zou herinneren aan de noodzaak de vrede voor te bereiden, op straffe van, schrikt u niet, de totale ondergang. De mensheid immers beschikt tegenwoordig over wapens die miljoenen mensen kunnen doden en de maatschappij volledig kunnen ontwrichten. De ironie van deze ‘doodsdrift omgezet in wapentuig’ is, dat de wil om te overleven en een einde te maken aan deze dwaasheid, óók is toegenomen.

Waarde heer Erasmus, een aantal humanisten heeft een Huis van Erasmus opgericht in de hoop daarmee bij te dragen aan het uitdragen van uw gedachtegoed. Ik hoop dat deze brief ertoe bijdraagt dat u hen glimlachend uw goedkeuring geeft vanuit uw nergens-plaats, de werkelijke utopia, aan deze o zo menselijke poging er, letterlijk, het beste van te maken.

Met verschuldigde hoogachting,

Jan Bontje, humanist en vrijdenker, Spijkenisse

 

Een NAVO – absurditeit


Een NAVO – absurditeit

Laatst zag ik een fraaie foto van een groep keurig geklede mensen, voornamelijk mannen en een enkele vrouw. Het bleken onze regeringsvertegenwoordigers te zijn die samen met hoge militairen parmantig poseerden tijdens de laatste NAVO-conferentie in Warschau begin juli. Zo te zien aan de vele veelkleurige onderscheidingen zullen de militairen op de foto wel een hoge rang hebben. Met al die versierselen op hun brave borsten moeten die toch heel wat afgevochten hebben voor onze vrijheid en democratie, bedacht ik.

Warschau als plaats van samenzijn is natuurlijk symbolisch gekozen. Het militaire pact met diezelfde  naam werd al lang geleden opgeheven. Ondanks de roep om ook de NAVO te ontmantelen, waren in het Westen niet alleen de dovemansoren zeer groot, maar ook de belangen van wapenindustrie en handel. In plaats van zichzelf ook op te heffen als een overbodig geworden defensieapparaat, werd de NAVO omgevormd tot een globale interventiemacht. Om zo’n nieuwe strategie aan de burgers te verkopen werden alle marketingtechnieken in de strijd gebracht. Een breed scala van leugens, list en bedrog werden uit de kast gehaald om de burgers te misleiden. De journalist Aart Brouwer noemde dit ooit “ massamisleidingswapens” van de NAVO. Dat werd weer eens bevestigd door de recente publicatie van het Chlicot – rapport. Daaruit blijkt hoe, zich beschaafd noemende, Westerse politici als Blair en Bush dergelijke “misleidingwapens” gebruikten om hun eigen bevolking te misleiden.

De poseurs op de foto profileren zich meestal als de bewakers van onze beschaving, als de beschermers van vrijheid en democratie. Onder het motto R2P (Responsability to protect) gaat de NAVO zich voortaan alleen inzetten voor democratie, mensenrechten of uitsluitend nog humanitair interveniëren. Zeer ontroerend allemaal, krijgen we toch nog een vreedzame en duurzame wereld, dank zij onze ijzervreters. Maar het zijn diezelfde vertegenwoordigers van de westerse beschaving op de foto die in 2011 ervoor hebben gezorgd dat een land, buiten het verdragsgebied, volledig naar het stenen tijdperk werd teruggebombardeerd. Onder de aandoenlijke leus (of is het een strijdkreet?) Operation Unified Protector werd Libié plat gebombardeerd in een vermeende poging de bevolking tegen het opkomende terrorisme te beschermen en om zodoende de westerse normen en waarden op hen over te brengen.

In een artikel in DeWereldMorgen (23.6.2016) wijst de Vlaamse vredesactivist Ludo De Brabander op de absurde situatie dat nadat eerst het land grotendeels werd vernietigd de NAVO nu al weer klaar staat om de ontstane chaos en het opgekomen terrorisme in Libië met militaire geweld te lijf te gaan. De vicieuze cirkel van het geweld zou ik dat willen noemen of de doodlopende weg van de NAVO.

Rein Heijne (Bestuurslid Huis van Erasmus)

 

Hoe was het eerste Augusta Peaux Festival op 21 februari 2016?


Zie hier enkele verslagen en foto’s:

De burgemeester van Nissewaard, Mirjam Salet ,en presentator Jan Bontje genoten...

12745892_988340667900794_7602718426544118787_n
De burgemeester van Nissewaard, Mirjam Salet, en organisator/presentator Jan Bontje, genoten zichtbaar.

044921

De biograaf van Augusta Peaux: Mario Molegraaf met de door hem samengestelde bundel die in 2014 verscheen en inmiddels is herdrukt.
De biograaf van Augusta Peaux: Mario Molegraaf met de door hem samengestelde bundel die in 2014 verscheen en inmiddels is herdrukt.
Troubadour Willem zette een aantal gedichten van Augusta Peaux op muziek en vertolkte deze, met begeleiding van Ron Albronda ook op gitaar, op deze eerste editie van het Augusta Festival.
Troubadour Willem zette een aantal gedichten van Augusta Peaux op muziek en vertolkte deze, met begeleiding van Ron Albronda ook op gitaar, op deze eerste editie van het Augusta Festival.
A3 Eijke vertelde vol gloed over haar bezoek aan het witte kerkje van Simonshaven, waar de vader van Augusta Peaux, Pieter Peaux, ooit als dominee stond.
A3 Eijke vertelde vol gloed over haar bezoek aan het witte kerkje van Simonshaven, waar de vader van Augusta Peaux, Pieter Peaux, ooit als dominee stond.
Ria Atsma Salij schilderde speciaal voor dit festival enkele aschilderijen die verband hielden met gedichten over de seizoenen van Augusta Peaux.
Ria Atsma Salij schilderde speciaal voor dit festival enkele schilderijen die verband hielden met gedichten over de seizoenen van Augusta Peaux.
Sabine Kars las haar op Augusta Peaux toegespitste gedichten
Sabine Kars las haar op Augusta Peaux toegespitste gedichten…
... net als Anneke Haasnoot
… net als Anneke Haasnoot
Els Huurman uit Hellevoetsluis werd eveneens geïnspireerd door de dichteres uit Simonshaven
Els Huurman uit Hellevoetsluis werd eveneens geïnspireerd door de dichteres uit Simonshaven
... om van Remko Koplamp, die een aantal heerlijke ollkekebollekes op Aughusta Peaux schreef, maar te zwijgen
… om van Remko Koplamp, die een aantal heerlijke ollekebollekes op Augusta Peaux schreef, maar te zwijgen
Ria Atsma schreef o.a. dit gedicht dat ze op de haar bekende passievolle wijze las
Ria Atsma schreef o.a. dit gedicht dat ze op de haar bekende passievolle wijze las

 

Een volk dat voor tirannen zwicht,


Interessante uitspraken:

JeSuisCharlie

Hendrik Mattheüs (Henk) van Randwijk (meestal aangeduid als H.M. van Randwijk) (Gorinchem, 9 november 1909 – Purmerend, 13 mei 1966) was een Nederlandse verzetsman, journalist, schrijver en dichter. Hij was een verzetsleider en mede-oprichter van de verzetskrant Vrij Nederland en de eerste hoofdredacteur daarvan, ook na de oorlog. Hij schreef de volgende bekende strofe:

“Een volk dat voor tirannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen, dan dooft het licht.”

vrijheid

Willem Elsschot (pseudoniem van Alphonsus Josephus de Ridder) (Antwerpen, België, 7 mei 1882 – daar, 31 mei 1960) was een Vlaamse romanschrijver en dichter. Hij schreef poëzie en 750 pagina’s proza, met als bekendste titels Lijmen/Het been (roman, 1923 en 1938) en Kaas (roman, 1933). Zijn beroep was reclameman.
Hij besloot zijn Borms-gedicht met de volgende opdracht:

“Gij dacht, o lijdzaam volk, dat ‘t gruwelijk getij
der oude tyrannie voor immer was voorbij.
Weet nu dan dat uw stem door niemand wordt aanhoord,
zolang gij stamelend bidt of bedelt bij de poort.”

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (Amsterdam, 31 december 1846 – Hilversum, 18 november 1919) was een Nederlands politicus, sociaal-anarchist, en antimilitarist. Domela Nieuwenhuis geldt als één van de oprichters van de socialistische beweging in Nederland. Hij.schreef:

“Men houde in het oog dat tirannen geen slaven maken, maar omgekeerd: slaven maken tirannen. Als een volk slaafs en kruiperig is, dan ontstaat tirannie; is het niet slaafs dan is er geen plaats voor tirannie.”

Hun stemmen zijn te weinig en soms te laat gehoord… Lees en deel!

Film en boek 12 Years a slave


Vandaag, 20 februari 2014, verscheen bij Uitgeverij Atlas Contact “12 jaar slaaf”, de memoires van Solomon Northup waarop de film “12 Years a Slave” van regisseur Steve McQueen gebaseerd is.

McQueen’s vrouw Bianca Stigter (NRC-redacteur en schrijver van o.a. “De ontsproten Picasso” en “Per ongeluk expres”) tipte het boek aan de regisseur, die er net als zij door gegrepen werd. McQueen: ‘Ik was stomverbaasd dat ik nog nooit van dit boek had gehoord. Voor mij is het even belangrijk als het dagboek van Anne Frank.’
Van het boek werden in het jaar van verschijnen (1853) 30.000 exemplaren verkocht in de VS en was daarmee voor die tijd al een grote bestseller. Van de in september 2013 in Amerika verschenen filmeditie zijn inmiddels al meer dan 200.000 exemplaren verkocht.
Het boek is nu voor het eerst verschenen in Nederlandse vertaling, met een voorwoord van regisseur Steve McQueen en een inleiding van Bianca Stigter.
De film 12 Years a Slave (Golden Globe beste film, twee BAFTA’s – beste film en beste mannelijke hoofdrol – en negen Oscarnominaties, waaronder beste film, beste mannelijke hoofdrol, beste regie, beste script) is vandaag (20 februari 2014) in Nederland in première gegaan.

12 Jaar slaaf

Gedicht: ik stond erbij en ik keek ernaar


ik stond erbij en ik keek ernaar

zes-en-veertig-duizend-en-honderd-en-vier
Joodse mannen vrouwen kinderen
medelanders
in de Hollandsche Schouwburg
nauwkeurig bijgehouden
ik stond erbij en ik keek er naar
de voorstelling was afgelopen
er volgde geen applaus
zelfs geen open doekje
voor het bloeden

Jan Bontje 20 november 2013 (Ik las zonet dat er een boek is gepubliceerd waarin men aan de hand van documenten tot dit getal is gekomen.)

Gedicht: ik hoop op hoop


ik hoop op hoop

: als het niet gaat zoals het moet
dan moet het maar zoals het gaat
hoor ik mezelf hardop denken
fluisteren zeggen uitschreeuwen
: terwijl binnen een cycloon ontstaat
een vulkaan op uitbarsting wacht
hoor ik leuzen
slinkse leugens
sluwe politici
plannen verkondigen
terwijl de Nederlandse Virgo
bloedend uit al haar gaten
terneergeslagen ligt
mammon bling bling namaak kitsch
hebben haar geschonden
geld telt
cultuur muziek poëzie kunst
zijn immers onzin
dus schrijf ik
praat ik
droom ik
dicht ik
hoop ik op hoop
: dichter in benauwde dagen

 
Jan Bontje november 2013