1ste AUGUSTA PEAUX FESTIVAL 21 februari 2016


FBFlyer1e AUGUSTA PEAUX FESTIVAL
**********************************
Zondagmiddag 21 februari 2016 – aanvang: 2 uur
locatie: Galerie Regio Art Rijnmond (RAR) (het oude Gemeentehuis (uit 1886) van de voormalige gemeente Spijkenisse) Noordeinde 7, Spijkenisse
*
Vrij entree
*
Officiële opening door de burgemeester van Nissewaard, mw. Mirjam Salet
*
Biograaf Mario Molegraaf over leven en werk van Augusta Peaux
*
A3 Eijke over het witte kerkje van Simonshaven en de familie Peaux (haar vader stond daar als dominee)
*
Ria Atsma Salij met haar 4 schilderijen over de jaargetijden, bij gedichten van Augusta Peaux
*
Poëzie en PEAUXësie van en over Augusta Peaux door
Anneke Haasnoot, Els Huurman, Remko Koplamp, Sabine Kars
*
Muzikale bijdragen:
De huistroubadour van LiteRAR, Willem, die enkele gedichten van Augusta Peaux op muziek zette, brengt deze samen met Ron Albronda
gitaarmuziek door David Cook

*
Organisatie: LiteRAR (muziek en poëzie in de galerie), 35ste editie
Programmering en presentatie: Jan Bontje
*
Met dank aan Regio Art Rijnmond (RAR), de gemeente Nissewaard en alle vrijwilligers en belangeloos optredende artiesten en sprekers.

@@Logo LiteRAR

In Flanders Fields


In Flanders Fields

In 2004 schreef ik een liedtekst over de Eerste Wereldoorlog, waarin ik een refrein opnam dat ik ontleende aan een gedicht van de Canadese legerarts en dichter John McCrae (30 november 1872 – 28 januari 1918), In Flanders Fields. McCrae stierf toen hij nog tijdens de oorlog in een veldhospitaal werkte, aan longontsteking en hersenvliesontsteking. Hij werd slechts 45 jaar oud.

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.
We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

De eerste Nederlandse vertaling van zijn gedicht verscheen in 1919 onder de titel De kollebloemen van Vlaanderen en was van Rachel Schaballie:

Vlaanderens hart bloedt in zijn kollebloemen open,
tussen de kruisjes door, die, rij naast rij geplant,
het simpel teeken zijn, waaronder wij steeds hoopen,
dat onze milde dood de vree werd voor dit land.
Bij rooden dageraad volgden wij in het blauwe
den zoeten leeuwerik, wiens jubel werd gestoord
door schroot en vloek en klacht. Tot men ons kwam houwen
en op dit Vlaamsche veld ons streven werd gesmoord.
Gij, die nu na ons leeft, wij reiken u de toortsen,
verheft ze naar het licht, elk roepe een nieuwen held:
verbreekt gij onze trouw, dan wordt in wreedste koortsen
ons ’t heilig verbod te slapen in dit veld:
in elke kollebloem zouden wij blijvend bloeden!

Klaprozen (papavers) bloeien waar andere planten in de buurt al dood zijn. Klaprozenzaden kunnen jarenlang op/in de grond liggen en pas beginnen te groeien als de nabije planten en struiken weg zijn, bijvoorbeeld als de grond werd omgewoeld en vervuild. De meeste klaprozen zijn waar te nemen op plekken waar slooppuin in/op de grond ligt. De klaproos is namelijk een pioniersoort.

De grond rond de loopgraven in de Eerste Wereldoorlog was grondig ‘omgespit’ door de gevechten en bombardementen. McCrae moet dan ook honderden zo niet duizenden klaprozen hebben zien bloeien toen hij in 1915 het gedicht schreef.

Maar de klaproos heeft nog een andere betekenis in In Flanders fields. Sommige klaprozen worden gebruikt om opium en morfine van te maken; morfine is een sterk verdovend middel dat vaak werd gebruikt om de pijn van gewonde soldaten te stillen – soms voor eeuwig. De laatste regels duiden op de verdovende werking van morfine:

We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields

Ook de aanblik van de bloem zit vol symboliek: niet alleen zijn de blaadjes rood als het bloed van de gevallenen en is het binnenste zwart, de kleur van rouw, maar in het hart van de bloem is ook een kruisvorm te zien, christelijk symbool van lijden en verlossing bij uitstek.

(Bronnen o.a. Wikipedia)

…EN IS HEN EEUWIGHEID VERLEEND

Tekst: Jan Bontje; John McCrae (refrein)

Lavendel groeit nog hier en daar
op Fransman, Duitser, Engelsman
In deze oorlog – “Heus, voor het laatst!” –
stierf menigeen in prikkeldraad

Bij leven deelden ze de haat
van koning, keizer en prelaat
Maar in de dood zijn zij vereend
en is hen eeuwigheid verleend

Refrein: In Flanders’ fields the poppies blow
between the crosses, row on row

parlando: Bijna één miljoen Britten – uit Groot Brittannië, de koloniën en de dominions, stierven in de Great War, die een einde zou maken aan alle oorlogen… De poppies, de klaprozen, houden hen in herinnering.

De Somme stroomt, onwetend, nóg
door al het bloed dat men vergoot
En op het slagveld van weleer
legt nu een kind wat steentjes neer

De hemel lijkt soms even grauw
als toen de kogel treffen zou
De kruisen zijn verblindend wit
net als hun bot, door zon verbleekt

Refrein

parlando: In de Eerste Wereldoorlog stierven ruim 9 miljoen soldaten. Frankrijk, Engeland, Duitsland en Rusland zijn nu beste maatjes. De aandeelhouders van de wapenfabrieken lachen in hun vuistjes.

Lavendel tussen steen en staal
op Rus, Roemeen, op Vlaming en op Waal
In deze oorlog – “Heus, voor het laatst!” –
stierf menig kind in prikkeldraad.

Refrein

Verslag 30ste LiteRAR en Muziek 27 juni 2015 tijdens de 2de Nacht van de Kunst Spijkenisse


Op zaterdagavond 27 juni 2015 konden liefhebbers genieten van veel muziek en poëzie tijdens de 2de Nacht van de Kunst Spijkenisse. Ook galerie RAR stelde zijn fraaie ruimte voor de tweede keer op zaterdagavond open voor LiteRAR en Muziek. Het was een extra mooie editie omdat het de 30ste LiteRAR en Muziek was, wat voor een kleinschalig very very low budget evenement als dit een behoorlijke prestatie mag heten.

Lees verder “Verslag 30ste LiteRAR en Muziek 27 juni 2015 tijdens de 2de Nacht van de Kunst Spijkenisse”

Verslag 25ste LiteRAR en Muziek (18 januari 2018)


Verslag van de 25ste LiteRAR en Muziek op 18 januari 2015

Nadat Koos Verkerk, de voorzitter van RAR, de gasten en artiesten welkom had geheten met zijn kooserie, opende voormalig raadslid Elisabeth Votsis van de voormalige gemeente Spijkenisse officieel de bijeenkomst: de 25ste in totaal, de eerste van het jaar 2015 en de eerste van het vierde jaar van LiteRAR en Muziek.

IMG_1815

In haar praatje ging mw. Votsis in op de persoon van Augusta Peaux, de dichteres die in 1859 in Simonshaven werd geboren. Verder las zij een gedicht met de actuele titel ‘Vrijheid’ en drukte zij iedereen op het hart toch vooral van die vrijheid te genieten en haar te waarderen en beschermen.

IMG_1814

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*

Jan Bontje, de presentator, kreeg van de voorzitter van RAR een fraai boek over de schilder Rein Pol cadeau als blijk van waardering voor het opzetten en voortzetten van LiteRAR en Muziek. Bontje prijsde nog een ander boek: het onlangs verschenen: “De wilgen, de velden, het water” over Augusta Peaux (met 75 van haar gedichten) van Mario Molegraaf. Hij meldde dat het die middag (en volgende middagen) te koop is. (Gemeente Nissewaard: waar blijft toch die Augusta Peauxstraat!?)

Lees verder “Verslag 25ste LiteRAR en Muziek (18 januari 2018)”

Schrijver André Brink overleden 6 februari 2015


De Zuid-Afrikaanse schrijver André Brink (79) is vrijdagavond 6 februari 2015 aan boord van een KLM vlucht van Amsterdam naar Kaapstad overleden. Brink was op weg vanuit België waar hij een eredoctoraat van de Universiteit van Leuven had ontvangen.

De Zestigers

André Philippus Brink werd op 29 mei 1935 geboren in Vrede, ten zuidoosten van Johannesburg in de provincie Vrystaat (vroeger Oranje Vrijstaat) in Zuid-Afrika. Hij haalde zijn masters in Engels en Afrikaans aan de Universiteit van Potchefstroom in Zuid Afrika. In de jaren 60 van de 20ste eeuw was hij samen met de dichter Breyten Breytenbach een van de sleutelfiguren van de Zuid Afrikaanse literaire beweging die bekend stond als ‘de Zestigers’. Zij ageerden tegen de Apartheid in hun land en gebruikten juist het Afrikaans als taal om het racistische regime aan de kaak te stellen. Een aantal boeken van Brink werd dan ook gecensureerd.
Brink schreef overigens ook in het Engels. Naast schrijver was hij professor Engels aan de Universiteit van Kaapstad. Ook woonde hij enkele jaren in Parijs. Sommige van zijn boeken zijn deels op deze tijd gebaseerd, zoals ‘Die ambassadeur’. Zijn roman ‘’n Droë wit seisoen’ werd in 1989 verfilmd (A Dry White Season) met Donald Sutherland in de hoofdrol. In 1980 ontving hij de Martin Luther King Prize en in Frankrijk de Prix Médicis Étranger. In 2003 werd hem de Alan Paton Award toegekend voor zijn boek The Other Side of Silence.

Prijzen

Brink werkte tientallen jaren aan de Rhodes Universiteit in Grahamstad in de Zuid Afrikaanse provincie Oos Kaap (Eastern Cape) en won veel prijzen voor zijn literaire werk. Zo kreeg hij drie keer de CNA prijs, de belangrijkste Zuid-Afrikaanse literaire onderscheiding, en werd hij twee keer genomineerd voor de Man Booker Prize.