CENSUUR OP DE ERASMUS UNIVERSITEIT!


Eerder – zie mijn artikel Schokkend op deze weblog – schreef ik op dit weblog over CENSUUR op de EUR (Erasmus Universiteit Rotterdam).  Hieronder het vervolg in de vorm van een brief van Manuel Kneepkens, de kunstenaar die getroffen is door deze censuur.

Rotterdam, 6 februari 2013

Aan mevr. mr. P.F.M. van der Meer Mohr
College van Bestuur Erasmus-universiteit

Geachte Mevrouw.

Dank voor uw schrijven dd. 1 februari, 2013, waarin u reageert op mijn schrijven dd. 24 januari 2013. In dat schrijven attendeerde ik u op het onrecht mij namens de EUR aangedaan. Wat was het geval? Op verzoek van de EUR in de persoon van mevr. Nelly Voogd werd ik uitgenodigd om mijn schilderijen te exposeren in de Facultyclub van de Erasmusuniversiteit. Dat heb ik gedaan. Blijkt de Facultyclub geëxploiteerd te worden door een overpreutse cateraar. Die eiste, dat ik zeven werken van de veertien aldaar opgehangen werken, zou terugtrekken. Later, dank zij het sussende optreden van mevr. Voogd, gereduceerd tot twee (inmiddels bij mij thuis bezorgd).

Ik dacht, dit kan toch niet waar zijn, dat aan de Erasmusuniversiteit een cateraar het kunstbeleid uitmaakt. Bij navraag blijkt dat de zaak als volgt zit: ooit was de Facultyclub een stichting van de EUR. Mevr. Voogd was in dienst daarvan. De stichting is door u, de EUR, opgeheven en vervolgens is mevr. Voogd verzocht op vrijwillige basis haar werk voort te zetten. Hoe dan ook, mevr. Voogd handelde dus namens u, de EUR! Ik had en heb dus een overeenkomst met de EUR, waaraan ik u gehouden acht. En u hebt de zorgplicht, die u jegens mijn schilderijen hebt gedurende de periode dat zij onder uw toezicht waren of zijn, allerminst waargemaakt.

Kijk, dat u een fout hebt gemaakt, dat kan gebeuren. Maar een goed bestuurder maakt vervolgens zijn fout goed. Dat is het kenmerk van een goed bestuurder. Maar wat doet u? Het tegendeel. U schrijft mij in uw brief dd. 1 februari 2013 (hieronder in zijn geheel geciteerd) als antwoord op de mijne van 24 januari 2013:

“ Geachte meneer Kneepkens

In uw brief van 24 januari 2013 geeft u aan uitgenodigd te zijn (cursivering van mij, MK) om een aantal van uw schilderijen te exposeren en wel in de Facultyclub van de Erasmusuniversiteit. (Cursivering van mij, MK) Deze club is een gelegenheid waar wij onze gasten ontvangen. (cursivering van mij, MK)   Degene aan wie wij de exploitatie van de club hebben gegund is door ons verzocht om de aankleding van de ruimte en het aanbod van de dranken en gerechten in overeenstemming met de bestemming te verzorgen (een universiteitwaardige bestemming, neem ik aan! MK)

De keuze van het werk, tijdelijk of permanent, laten we over aan de exploitant, de firma van de Linde. (Commentaar: de heer van de Linde heeft helemaal geen keuze gemaakt. Ik ken de man niet. Hij is nooit in mijn atelier geweest om werk uit te zoeken, noch iemand van zijn firma. MK) Het staat hem daarbij vrij bepaalde voorkeuren uit te spreken. De kunstcollectie van de Erasmusuniversiteit wordt beheerd door een onafhankelijke commissie die ook het aankoopbeleid bepaalt. Daar valt de tentoonstelling van uw werk op de Facultyclub niet onder. Het College van Bestuur spreekt geen oordeel uit over de esthetiek van uw werk.

Graag vertrouwen wij op een goede afloop van onze discussie (maar dan zal er toch veel aan uw houding in dezen dienen te veranderen, MK).

Het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit

Mr. P.F.M. van der Meer Mohr”

Uitnodiging van wie? Dat laat u in uw schrijven hierboven fijntjes ongezegd. Maar daar zit de crux. Ik ben uitgenodigd door u, door de EUR! Wie anders dan u? De cateraar? Die kan het niet zijn. Die heb ik nooit gesproken of gezien.

Dat u mij uitgeleverd hebt aan een cateraar die mijn kunst censureert, is al erg genoeg. Maar dat u uw betrokkenheid ontkent, ja, zelfs nu in uw brief dd. 1 februari, hierboven aangehaald; de op mijn kunstwerken uitgeoefende censuur zelfs doodnormaal vindt, dat is vele, vele malen erger.

Klaarblijkelijk beseft u niet (of wilt u niet beseffen), hoe maatschappelijk schadelijk uw optreden is.

Ik zal het nog eenmaal uitleggen.

Een universiteit hoort – en een universiteit die zich naar Erasmus noemt, de man van de tolerantie, al helemaal – de vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel te hebben. Zonder vrijheid van meningsuiting is namelijk ware wetenschapsbeoefening niet mogelijk.

Hodie mihi, cras tibi, heden ik, morgen gij, is een gevleugeld woord, dat u wellicht kent.   In ons geval ben ik zo vrij het als volgt te vertalen: Als ergens de kunst wordt gecensureerd, volgt vroeg of laat ook de wetenschap. Historisch voorbeeld: Duitsland in de Jaren Dertig. Verdiept u zich daar eens in.

Hoe onverkwikkelijk deze affaire ook is, zij heeft, zowaar, toch nog mijn creativiteit weten te stimuleren. Dat heeft er toe geleid dat ik een portret van u heb vervaardigd. Een portret, niet van uw uiterlijk, maar van uw ziel. (Zie bijlage: ‘Portret van een Bestuurder aan de Erasmusuniversiteit). Ik schenk het u voor op uw werkkamer. Misschien dat het u tot inkeer brengt. Wel even van de muur halen als de cateraar langskomt…

Vannacht had ik een nare droom… ja, ik slaap slecht, dank zij uw nieuw preuts gedrag.   De cateraar komt uw kamer binnen en zegt: “Mevrouw, het censureren van kunst, dat heb ik nu wel in de vingers. U hebt hier allerlei mensen in dienst, die allerlei moeilijke boeken en rapporten schrijven. Wetenschappers!!! Al die saaiheid bevordert mijn drank- en broodjesomzet op de Facultyclub niet. Van nu af aan ga ik, dat begrijpt u, die wetenschappers van u censureren.”  En wat doet u? U komt achter uw bureau vandaan en kust zijn voeten.

Ik zou zeggen, mevrouw, word wakker!

Met vriendelijke groet, uw excuses voor de gang van zaken nu spoedig verwachtend,

Manuel Kneepkens
Manuel Kneepkens - de prelaat

Aboe l-Alaa al-Ma'arri


 

 

Ik ken een Syrische dichter uit de 10de/11de eeuw, Aboe l-Alaa al-Ma’arri (973-1057), die bijzonder fraaie, vaak kritische, gedichten schreef en, hoewel vanaf zijn 4de blind, veel reisde – hoewel niet altijd vrijwillig: hij moest vaak vluchten voor onverdraagzame politieke en religieuze heersers…

 

Een aantal van zijn gedichten werd, in de vertaling van de arabist P. (Pieter) Smoor, opnieuw op rijm gezet door Jaap van den Born en in 2008 door Stichting Uitgeverij De Vrije Gedachte uitgegeven onder de titel “Uit vrije dwang“. ISBN 978 90 78830 03 0.

Ik kwam het boekje vandaag weer tegen en besloot er iets over te schrijven.

 

Aboe was in veel opzichten heel modern en hij stond uiterst kritisch tegenover allerlei dogma’s. Hij vond dat je zxe9lf moest denken en nadenken. In die zin staat hij in de traditie van vrijdenkers en humanisten als Erasmus en Spinoza, maar ook van schrijvers en dichters door de eeuwen heen.

 

Ik citeer met plezier een paar van de gedichten:

 

Verwen de vogeltjes en vul hun pensen!
Want zij verdienen meelij, niet de mensen
Zijn doen je immers nimmer enig kwaad?
Dat zou je van jezelf ook mogen wensen
__________________________________________________

 

De mens volgt steeds de richting van ontbinden
Geen godsdienst kan de weg naar waarheid vinden
Ik strompel voort, al blind van kinds af aan
Ach, hoe vind ik de weg, omringd door blinden?

 

__________________________________________________

 

Geen stuiver zijn die oude dogma’s waard!
De vrome moordt en plundert onbezwaard
De mens let enkel op pietluttigheden
Dixe9 leiden volgens hem tot hellevaart

 

__________________________________________________

 

Voor eeuwig draaien zonnen en planeten
Hun banen in een eindeloze keten
Kometen ijlen in een spoor van stof
En dat is wat wij zijn: stof van kometen

 

__________________________________________________

 

Aboe kreeg het dan ook nogal eens aan de stok met de geestelijke leiders (die hij als zodanig niet erkende, omdat hij immers zxe9lf dacht) en moest meer dan eens vluchten. Hij was zijn tijd ver vooruit…

 

 

 

 

<

Erasmus siert Rotebwagen in Rotterdam


(i.m.)
Erasmus siert Rotebwagen

 

  • x93Elke fase van het leven is somber, totdat je er genot aan toevoegt,xa0de specerij van de dwaasheidx94

 

  • x93Hoe idioter iets is, des te meer bewonderaars krijgt hetx94


  • x93De belangrijkste voorwaarde voor geluk is dat je wilt zijn wat je bentx94

 

Zomaar een paar citaten van Desiderius Erasmus (1466-1536) uit zijn beroemde satire x91Lof der Zotheidx92 (1511). Hierin neemt Erasmus alle lagen van de Europese samenleving van zijn tijd op de hak. Sommige citaten uit dit boek zijn vandaag de dag nog verrassend actueel. Daarom krijgt xe9xe9n ervan een plekje op een inzamelwagen van Roteb. Welke?

 

Kom naar de feestelijke onthulling op 23 augustus a.s. en ontdek welk citaat er is gekozen!xa0

 

Met vriendelijke groet,

 

Mart Toet

Algemeen directeur Bibliotheek Rotterdam

 

P.s. Wilt u hierbij aanwezig zijn, meldt u zich dan voor 20 augustus aan via reserveren@bibliotheek.rotterdam.nl . Graag o.v.v. ‘Onthulling Erasmus-citaat’

 

 

 

 

Onthulling filosofenbank in Rotterdam op zaterdag 22 september 2012


 

Onthulling filosofenbank door burgemeester Aboutaleb

 

 

Zaterdag 22 september 2012, 15:00 uur, Bibliotheektheater, Hoogstraat 110, Rotterdam

 

 

Onthulling van de bank om 16:30 uur, tegenover flatgebouw Red Apple op de kop van de Scheepmakershaven.

 

 

Toegang gratis, wel reserveren via www.arminius.nu

 

 

 

In de Rotterdamse Scheepmakershaven stond in de 17de eeuw het roemruchte cafxe9 de Lantaarn, waar grote denkers uit de Verlichting als John Locke, Pierre Bayle en Bernard Mandevillexa0samenkwamen.

Zo schreef Locke in Rotterdam de basis van de Amerikaanse Grondwet.

 

Gexefnspireerd door deze geschiedenis heeft kunstenares Saskia Wigbold voor de stad Rotterdam een filosofenbank ontworpen en gerealiseerd. De bank bestaat uit boeken van Erasmus, Bayle, Hugo de Groot en Locke.

 

Het programma bestaat uit een aantal korte presentaties in het Bibliotheektheater, waarna we om 16:15 uur naar de Scheepmakershaven lopen en burgemeester Aboutalebxa0van Rotterdam de bank zal onthullen op de plek van het voormalige cafxe9 de Lantaarn.

 

 

 

Wiep van Bunge (decaan filosofie Erasmus Universiteit) en Adrie van der Laan (conservator Erasmus-collectie) belichten de fascinerende betekenis van Rotterdam voor de Verlichting.

Wink van Kempen geeft een eigenzinnige humoristische performance over de realisatie van de bank op tekst van Saskia Wigbold. De altijd kibbelende gebroeders Meester verzorgen de presentatie.

 

 

 

De onthulling is een samenwerking van Bibliotheek Rotterdam, Arminius, Museum Rotterdam, Rotterdamsch Leeskabinet en Huis van Erasmus

 

Studiebijeenkomst "In de geest van Erasmus: De Vreedzame School" 19 september 2012


 

xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0xa0

Vooraankondiging Studiebijeenkomst

In de geest van Erasmus: De Vreedzame School

xa0

Woensdagavond 19 september 2012, 19.00 x96 22.00 uur

Galerie Kralingen, Gashouderstraat 9, Rotterdam

Tijdens de Internationale Vredesweek 2012 organiseert x91Huis van Erasmusx92 op woensdagavond 19 september een studiebijeenkomst over de Vreedzame School. Louise Langelaan, schrijfster van het leerwerkschrift Erasmus voor de Klas, zal dan ook ingaan op de visie van Erasmus op onderwijs/opvoeding, vrede en tolerantie.

xa0

Erasmus was een sterk pleiter voor de vorming van burgers die uitgaan van de vrije dialoog, het kritische denken, tolerantie, respect en verantwoordelijkheid voor omgeving en medemens. Daar de doelstellingen van De Vreedzame School volledig aansluiten bij de idealen van Erasmus zoals vrede en goed onderwijs, ziet het bestuur deze bijeenkomst ook als eerbetoon aan Erasmus. Icoon van Rotterdam.

 

Een belangrijk thema van De Vreedzame School is het oplossen van conflicten zonder geweld. Het programma streeft naar een klimaat in de school waarin betrokkenheid en verantwoordelijkheid centraal staan; een democratische gemeenschap. Momenteel zijn er in Nederland zox92n 450 vreedzame scholen. Door de positieve effecten ontstaat er in veel wijken belangstelling om het succes van De Vreedzame School door te trekken naar de wijk: De Vreedzame Wijk.

Inmiddels is het programma versterkt op het terrein vanxa0’democratisch burgerschap’. Kinderen leren zodoende allerlei vaardigheden die ze nodig hebben als (toekomstige) burgers in een democratische samenleving. Daarmee voldoet het programmaxa0aan alle eisen op het terrein van actief burgerschap en sociale integratie.

 

x91In de geest van Erasmus: De Vreedzame Schoolx92 wordt georganiseerd in samenwerking met het Nationaal Onderwijsmuseum en de onderwijs- en adviesorganisatie Eduniek/CED-Groep

 

Rein Heijne, Huis van Erasmus

E: r.heijne@huisvanerasmus.nl

Deze bijeenkomst wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Maatschappij tot Nut van het Algemeen.xa0

Column: VREDE


Vrede

 

In de ontvangsthal van het gebouw van de Verenigde Naties in New York bevindt zich het volgende gedicht:

 

Of one Essence is the human race,

Thusly has Creation put the Base;

One Limb impacted is sufficient,

For all Others to feel the Mace.

 

 

In mijn eigen woorden: ‘Het mensenras is xe9xe9n geheel. Zo heeft de schepping de basis gelegd. Als xe9xe9n mens getroffen wordt, is dat voldoende voor alle anderen om die slag te voelen.’ Een mooie gedachte. Hij is humanistisch, want hij sluit geen enkel mens uit. Religieus, want hij drukt de verbondenheid uit van alle mensen met elkaar en met de wereld – of je nu gelovig bent of niet. Modern, want de gedachte erachter werd pas gemeengoed in de 20ste eeuw. De Verenigde Naties worden door allerlei staten vanwege hun eigenbelang ondermijnd; niet in de laatste plaats door de VS.

 

Toch kan de VN een lichtbaken zijn in een wereld waarboven zich donkere wolken samenpakken. We moeten deze volkerenorganisatie en het gedachtegoed dat eraan ten grondslag ligt dan ook koesteren en beschermen. Natuurlijk wilde ik weten van wie dit gedicht is. Vast wel een Amerikaan of Europeaan uit onze tijd. Het blijkt geschreven te zijn door Sa’di Shirazi, een Perzische wereldreiziger, dichter en denker. Hij schreef poxebzie over wijsheid, rechtvaardigheid en goed bestuur, over de liefde, erotiek, over mystiek en over morele kwesties als oprechtheid en sociale rechtvaardigheid. En, o ja, hij was moslim. U weet wel, van de islam, die ‘achterlijke’ godsdienst waartegen ‘beschaafde’ lieden zo tekeer gaan. Enne… hij leefde van ca. 1212 tot 1292.

Twee eeuwen vxf3xf3r de grote Nederlandse Humanist en wereldburger Erasmus, leerde Sa’di ons al dat de mensheid xe9xe9n is. Nu we een wereldwijde hetze tegen ‘de’ Islam beleven en islamextremisten een heilige oorlog tegen ‘het’ Westen voeren, leek het me nuttig op de schrijver van deze dichtregels te wijzen. Hij was zijn tijd ver vooruit. Salaam. Vrede.

 

(c) Jan Bontje 2004

 

(Deze column werd geplaatst in Weekblad Spijkenisse op 30 november 2004 en op 07 december 2004)