DE BOEMERANG VAN OORLOG EN GEWELD – EEN HEDENDAAGSE SAMENSPRAAK OVER ERASMUS’ VISIE OP OORLOG EN VREDE – een boekbespreking


DE BOEMERANG VAN OORLOG EN GEWELD – EEN HEDENDAAGSE SAMENSPRAAK OVER ERASMUS’ VISIE OP OORLOG EN VREDE

Vijfhonderd jaar geleden schreef de Rotterdamse wereldburger en Humanist Desiderius Erasmus (ca. 1466-1536) zijn boekje Dulce Bellum Inexpertis: Zoet is de oorlog voor wie hem niet kennen… Dit werkje, dat hij ‘even’ schreef tijdens zijn reis van Italië naar Holland, is sinds zijn eerste verschijning niet meer weg te slaan uit de vredesliteratuur. Het is een even rationeel als hartstochtelijk pleidooi voor vrede, dat aan actualiteit eigenlijk niets heeft ingeboet. Het is dan ook de grote verdienste van het bestuur van het in Rotterdam gevestigde Huis van Erasmus om dit boekje opnieuw uit te geven.

Men heeft er goed aan gedaan om de tekst te voorzien van een hedendaagse Samenspraak. Ook zijn in deze mooie verzorgde uitgave (112 blz.) elf ‘erasmianen’ aan het woord gelaten die elk op hun geheel eigen wijze reflecteren op het bijzondere en waardevolle gedachtengoed van deze grote Humanist, wiens naam nog steeds voortleeft en aan iedereen bekend zou moeten zijn dan wel bekend zou moeten worden gemaakt.

Hoewel velen ongetwijfeld door angst en twijfel worden gehinderd in deze roerige tijden, kunnen de wijze woorden van deze spitsvondige denker meehelpen een rationele(re) kijk op oorlog en vrede te krijgen en zo bijdragen aan een betere wereld. Terwijl zijn vriend Thomas More (een) Utopia beschreef, draaide Erasmus er niet om heen: oorlog zal niet gauw of gemakkelijk verdwijnen. Maar wie de tekst van Erasmus en die van zijn elf commentators goed leest zal er kracht en hoop uit putten om niet bij de pakken neer te zitten maar, rekening houdend met eigen kennis en kunde, mee te werken aan een weliswaar niet volmaakte, maar wel betere wereld.

Jan Bontje, november 2016

DE BOEMERANG VAN OORLOG EN GEWELD – EEN HEDENDAAGSE SAMENSPRAAK OVER ERASMUS’ VISIE OP OORLOG EN VREDE – Uitg. Huis van Erasmus, Rotterdam 2016 – ISBN 978 90389 2572 1

De tekening op de boekomslag is van Siegfried Wolthek (c) 2001
De tekening op de boekomslag is van Siegfried Wolthek (c) 2001

Recensie: Bonjour Madame !


Boekbespreking:

 

Liefdes ontstaan, conventies verschuiven, staat op de flap van deze roman, onder de titel. Hiermee is kernachtig uitgedrukt waar het boek over gaat. De recensent kan het niet beter omschrijven.
Heiltje Veth is er meesterlijk in geslaagd mij het boek, waarin ik door drukke bezigheden (te) laat aan begonnen ben, in één ruk te laten uitlezen. Dat gebeurt niet vaak, want ik heb een zekere achterdocht tegen romans. Maar al te vaak proberen romanschrijvers interessant, intellectueel, moeilijk, elitair, verheven, hermetisch, te lijken waardoor hun romans op de stapel nog te lezen boeken blijven steken n er nooit meer van af komen. Deze roman over liefde en het lak hebben aan kleinburgerlijke conventies, over de hartstochtelijke relatie tussen een uit een arbeidersmilieu afkomstige vrouw die zich van haar engerd van een echtgenoot bevrijdt en in een relatie zweeft met een veel oudere rooms-katholieke kloosterling, sleurde mij het verhaal in zonder dat ik verzet kon of wilde bieden.
Hoewel het, uiteraard, allemaal fictief is, ontvouwt zich een eigen werkelijkheid die je aangrijpt, ontroert, boos maakt, irriteert, alert houdt. De personages in het boek kun je bijna aanraken, strelen, of vervloeken. Als een trein ontrolt zich het mooie geheel van quasi losse verhalen, flash backs, dag en echte dromen, huilpartijen, en dit allemaal met als middel- en hoogtepunt het woeste maar vertederende liefdesspel van ‘madame’ die gelukkig geen ‘madam’ was en haar kloosterling Vince.
Ik heb het boek met een diepe zucht dichtgeslagen. Lezen dus.

*

Heiltje Veth: “Bonjour Madame !”, roman, Uitg. Aspekt, Soesterberg, 2015, ISBN 9 789461 538000, 171 pag.

*

Boekbespreking: Tussen duim en wijsvinger


Tussen duim en wijsvinger

Dichteres Els Huurman (1964) heeft weer een nieuwe bundel uitgebracht: Tussen duim en wijsvinger. Het is haar zesde literaire kindje. Het boekje is moeiteloos tussen duim en wijsvinger vast te houden, maar dit simpele feit is omgekeerd evenredig aan de aardige, gevarieerde inhoud.

Els Huurman tussen duim en wijsvinger

Steeds slaagt Huurman erin de lezer ofwel geheel op het verkeerde been te zetten of een invalshoek te bieden waar hoogstwaarschijnlijk niet aan gedacht was door degene die dit ‘poëtisch gerecht’ tot zich neemt. Zo begint de bundel heel verrassend met een zestiental gedichten waarin de titel pas volgt ná het gedicht. Die titel is dan meer een conclusie dan een benoeming…
Soms raakt zij aan de alledaagse werkelijkheid zonder de lezer de mogelijkheid, het recht en de plicht te ontnemen zélf een invulling te geven aan de door haar gestapelde woorden, aan het gedicht (blz. 60):

Eenvoud

Op mijn ontbijtbord
restjes brood
Hagelslag
en rode jam

Terwijl de hemel huilt
zich geeft
zodat de bloemen bloeien

De insecten schuilen
de vogels hun
jongen voeden

Zie ik mensen
in zwarte pakken
en tassen
zoeken naar oplossingen

Haar gedicht Molen “De Hoop” (blz. 67) schreef zij t.g.v. Open Monumentendag Hellevoetsluis in september 2013 en kreeg bij de bijbehorende dichtwedstrijd een eervolle vermelding.
Verdeeld over een zestal thema’s bestrijkt Huurman een breed spectrum. Al met een al een appetijtelijk bundeltje.

Els Huurman: Tussen duim en wijsvinger, Uitg. aquaZZ, eerste druk 2013, 71 blz., ISBN 9789490535988

Jan Bontje, oktober 2013