Hier mijn Gorter


HIER MIJN GORTER

Herman Gorter leefde van 1864 tot 1927. Dit jaar (2014) is het dus 150 jaar geleden dat deze grote dichter werd geboren, in Wormerveer.
Omdat ik duidelijk wil maken welke indruk deze dichter op mij heeft gemaakt, dit artikel. Een zeer partijdig artikel en vooral kritiekloos. Het is immers geen literaire beschouwing of analyse, maar een persoonlijk dus subjectief verslag. Ik heb mijn uiterste best gedaan om elke objectiviteit te vermijden.

Herman Gorter 01

Lees verder “Hier mijn Gorter”

Gedicht: smetvrees


smetvrees

 
hij weert zich weer
grijpt virtueel
naar het geweer
om uit de weg te ruimen
van de straat te verwijderen
het onwelgevallige vreemde rare
dat onbekend
dus grimmig is
en opgeruimd moet worden
het oer-eigene
– wat dat ook wezen moge
want hij snapt er ook niets van
maar het stond nu eenmaal in zijn ochtendkrant –
moet beschermd worden
// van vreemde smetten vrij //
maar hij vergeet:
appels komen uit Voor-Azië
perziken uit Perzië al heet dat nu Iran
sinaasappels uit China
nasi uit de Gordel van Smaragd
kiwi’s uit Nieuw-Zeeland
koffie uit mokkarabië
auto’s uit Japan
olie uit Nigeria en Kuwait
computers uit China
democratie uit Hellas
windmolens uit de Halve Maan
het alfabet uit Mesopotamië
jazz, blues en hip-hop uit Amerika
de gitaar uit Noord-Afrika
zijn hangmat uit Indianenland
zijn woordenschat zit vol met vreemde klinkers
de aardappels die werden meegenomen
uit het land van Araucanië
door de Italiaanse zeevaarder Columbus
inspireerden Vincent
die uit Goch stamt in Duitsland
maar dat alles zal hem braadworst zijn
daar het hem niet om feiten gaat
maar om weldadig volksgevoel
hij wast zijn handen in onschuld
want hij wil niet besmet worden
 
 
Jan Bontje, oktober 2013

Verslag van de 13de LiteRAR en Muziek gehouden op 15 september 2013


Verslag van de 13de LiteRAR en Muziek op 15 september 2013

Het nieuwe seizoen 2013/14 is begonnen en de eerste editie bevatte een aantal verrassingen. De Kooserie over Koos z’n RAR zette de toon en presentator Jan ‘woordenaar’ Bontje las ter inleiding een gedicht van de vorig jaar overleden Poolse dichteres Wisława Szymborska (1923-2012): SOMMIGEN HOUDEN VAN POËZIE. Aanleiding was het feit dat t/m 5 oktober 2013 werk hangt en staat van de 80-jarige beeldend kunstenaar Henk Kuizenga. Een  bezoek meer dan waard… Bij een van de aangrijpende beeldengroepen van hem ligt een gedicht van Szymborska. Als u wilt weten welk gedicht, kom dan naar de galerie!

Lees verder “Verslag van de 13de LiteRAR en Muziek gehouden op 15 september 2013”

Gedicht: maar niet de mijne


maar niet de mijne…

de dinsdag viel
dit keer op een woensdag
als donderdagdonderslag bij heldere hemel
waarin vlinders en ballonnen en kinderen
de laatste restjes chagrijn verjoegen

waar slakken naar de hemel reikten
op de stammen van de Amanogawa
in de tuin der lusten
& lasten
van pakezels en werkpaarden

terwijl de muziek wegstierf
& de stilte keihard mijn kamer binnenstormde
mijn hoofd wegblies
met de lichtsnelheid
& rakelings voorbijsnelde

de dag herstelde zich
vroeg naar zijn naam
dinsdag zei ik bedeesd maar alert

ik plukte de dag met zachte hand
streelde hem
terwijl alles in het licht baadde

(wij stonden stil
bij het graf van een onbekende soldaat
die zinloos was gestorven
omdat zijn graf was meeverhuisd met de landsgrens
en zo de absurditeit van het bestaan
en het bestaan van de absurditeit
vertaalde voor de overvliegende vogels)

de werkpaarden en pakezels
draaiden zich om en liepen weg

Herman Gorter tekende een smiley op mijn T-shirt
ik lachte als een boer met kiespijn
omdat ik zijn gedichten aan het lezen was
& niet begreep waarom ik er zo lang over deed

de dag / de nacht / de zon / de maan / de poëzie / de bloemen:
alles viel
op zijn plek
maar niet de mijne

 

© Jan Bontje juni 2013

Gedicht: o pus 666


O pus 666

als ik opera zie ik operatie Djakarta
darmstelsel
waar Woody Guthrie
jaloers op zou zijn als hij nog darmen nodig had
maar hij ging te vroeg deze kindervriend zanger gitarist
Leadbelly belde aan en vroeg de weg naar Hamelen
waar ligt dat in Utopia
we want Thomas More Gary Moore Henry Moore Michael Moore
onder de stoeptegels ligt het strand
Tahrir Taksim Malieveld Museumplein Bevrijdingsplein
Place de la Bastille
Erdogangsters RasPoetin
metalen vogels naar Memphis
de blues de blues oh yes de blues
en Dylan en Mozart in concert
in Londen Tokyo Madrid
op het Plein
waar het volk zingt en het schip van staat zinkt
moordenaars beulen die uit de lege hoofden van de massa eten
zwarte diamanten ogen die vragen
waarom heb je ons verlaten
Rosa en Karl glimlachen naar mij
praten over de Spaanse Burgeroorlog
maar vergeet Vietnam niet en Cambodja en Bangladesh
en Congo en Chili en Argentinië en de goelag
water / zee / vocht / druppels / tranen
over de wereld gaan ze heen en weer
onophoudelijk
nooit te stoppen
panta rhei / alles beweegt / staat stil / de tijd
de klok verslapt
Dali grijnst en zegt dat hij het leuk vindt
maar hij vergeet Picasso op de hoek van de straat
met Darwin en Kropotkin
terwijl de zon brandt
en de pleinen vollopen
bazooka’s drones JSF
knallen de feestjes
telefoontjes slavernij
freedom free at last
Martin Luther King Nelson Madiba Mandela Lumumba
Herman Gorter laat een scheet
maar de censor kent zijn vak
in een gedicht begint het morgenrood
maar het lot belooft er geen
dag Anton Constandse
je maande te blijven schrijven want wie schrijft
blijft achter voor tussen om over aan in uit mee tegen
het alfabet zwijgt en wacht geduldig

© Jan Bontje juni 2013

Sedoka


De sedoka of keervers is een van oorsprong Japanse dichtvorm, verwant aan haiku, senryu, tanka, waka, renga, haikai en kyoka. De sedoka (ook geschreven als sedóka) is een hoofdherhalend gedicht met een zesregelig lettergrepen schema: 5-7-7 en 5-7-7, dus 38 lettergrepen in totaal, wat min of meer gelijk is aan 38 Japanse klankeenheden of moren.

Het gedicht is inhoudelijk meestal verdeeld in tweeën en zo worden in het gedicht twee perspectieven gegeven over hetzelfde onderwerp. De verdeling gebeurt aan het einde van regels 3 en 5, waarbij in regel 3 een scherpe ommekeer is en in 5 een zachte. Elk deel (dat beschouwd wordt als het halve gedicht) wordt een katauta genoemd. Een sedoka is vaak gericht aan een beminde.

Na de 8ste eeuw raakte deze versvorm in onbruik; er zijn slechts ongeveer zestig sedoka bekend uit die periode. Toch zijn er nog steeds (of weer?) sedoka dichters, ook buiten Japan.

Kakinomoto no Asomi Hitomaro (ca. 662 – ca. 708/710) was een Japanse sedoka dichter; van zijn afkomst en leven is niet veel bekend. In de rij van onsterfelijke Japanse dichters staat hij op nummer 1. In Akashi, Japan, is een heiligdom gewijd aan Hitomaro. Men houdt daar elk jaar een “utakai” (waka feest) dat aan hem gewijd is. (Waka: letterlijk “Japans gedicht”)