Schrijver André Brink overleden 6 februari 2015


De Zuid-Afrikaanse schrijver André Brink (79) is vrijdagavond 6 februari 2015 aan boord van een KLM vlucht van Amsterdam naar Kaapstad overleden. Brink was op weg vanuit België waar hij een eredoctoraat van de Universiteit van Leuven had ontvangen.

De Zestigers

André Philippus Brink werd op 29 mei 1935 geboren in Vrede, ten zuidoosten van Johannesburg in de provincie Vrystaat (vroeger Oranje Vrijstaat) in Zuid-Afrika. Hij haalde zijn masters in Engels en Afrikaans aan de Universiteit van Potchefstroom in Zuid Afrika. In de jaren 60 van de 20ste eeuw was hij samen met de dichter Breyten Breytenbach een van de sleutelfiguren van de Zuid Afrikaanse literaire beweging die bekend stond als ‘de Zestigers’. Zij ageerden tegen de Apartheid in hun land en gebruikten juist het Afrikaans als taal om het racistische regime aan de kaak te stellen. Een aantal boeken van Brink werd dan ook gecensureerd.
Brink schreef overigens ook in het Engels. Naast schrijver was hij professor Engels aan de Universiteit van Kaapstad. Ook woonde hij enkele jaren in Parijs. Sommige van zijn boeken zijn deels op deze tijd gebaseerd, zoals ‘Die ambassadeur’. Zijn roman ‘’n Droë wit seisoen’ werd in 1989 verfilmd (A Dry White Season) met Donald Sutherland in de hoofdrol. In 1980 ontving hij de Martin Luther King Prize en in Frankrijk de Prix Médicis Étranger. In 2003 werd hem de Alan Paton Award toegekend voor zijn boek The Other Side of Silence.

Prijzen

Brink werkte tientallen jaren aan de Rhodes Universiteit in Grahamstad in de Zuid Afrikaanse provincie Oos Kaap (Eastern Cape) en won veel prijzen voor zijn literaire werk. Zo kreeg hij drie keer de CNA prijs, de belangrijkste Zuid-Afrikaanse literaire onderscheiding, en werd hij twee keer genomineerd voor de Man Booker Prize.

 

Je suis Charlie


Je suis Charlie

alleen maar gebrekkige woorden
hakkelend
haperend
hartverscheurend
onweerstaanbaar
vol van afschuw
nooit zwijgen
vol van afschuw
onweerstaanbaar
hartverscheurend
haperend
hakkelend
alleen maar gebrekkige woorden
maar machtiger dan het geweer

Jan Bontje, 8 januari 2015, op de dag dat Frankrijk een Dag Van Nationale Rouw beleefde na de moord op cartoonisten van Charlie Hebdo en twee politieagenten.

JeSuisCharlie

Neologisme: modderator


In een recente discussie maakte iemand (een ne.na. (dus) iemand die vindt dat hij/zij alles mag zeggen/schrijven, maar wil tegengaan dat hij/zij zelf, hoe beschaafd ook,  wordt bekritiseerd …) zich boos over het modereren van reacties. Hij/zij (uiteraard schrijft het anoniem) noemde de moderator dan ook een modderator.
Ik vind dit een geuzennaam en daarom lanceer ik bij deze dit
neologisme:
modderator: iemand die modereert maar daarvoor als dank met modder wordt besmeurd.

U ziet dat ik het woord een iets andere betekenis heb gegeven 🙂

(J.B.)

Hermen in de kerk


Een columnist zonder zijn vaste rubriek in de krant waarin hij meer dan 12 jaar elke week trouw een column plaatste, is als  geamputeerd. Er was zogenaamd geen plaats meer. Onzin natuurlijk: ik was gewoon te kritisch en dat moest wel een keer tot ontslag leiden in een stad waarin een niet nader te noemen eenmans’partij’ de meeste stemmen haalt. Maar ik dwaal af. Ik wil jullie een nieuwe vriend voorstellen. In een column, want het bloed kruipt waar het niet gaan kan.
Hermen in de kerk
 ??????

Mag ik jullie Hermen voorstellen? Ik heb hem vandaag ontmoet. Hij is een jaar of 20 geloof ik. Eerst heette hij Harry, maar die naam hebben ze toch maar laten varen – te modern. Hermen ligt immers al zo’n 700 jaar of langer in dezelfde houding. Hij consumeert de eeuwige slaap die ons allen te wachten staat, al sterven we het hopelijk niet de wrede dood die hem ten deel viel.

Hermen’s schedel is ingeslagen terwijl hij, handen en voeten aan elkaar vastgebonden, op de grond lag rond een stuk hout dat ze tussen zijn armen en benen in de grond gejaagd hadden. Van weglopen kon geen sprake zijn. Het grauw, de meute, zal gesmuld hebben…

Wat heeft Hermen gedaan of misschien wel misdaan dat hij zo’n gruwelijke dood verdiende? Joost, de duivel die er bij zijn vrome bijgelovige tijdgenoten ingehamerd werd, mag het weten. De duivel mag hem halen en zo geschiedde. In Zwolle, die mooie stad aan de IJssel. Christenen roepen terecht ach en wee over de wandaden van ISIS, maar hun eigen voorouders wisten kennelijk ook van wanten…

Ik zag Hermen vandaag voor het eerst van mijn leven. In een kerk. Of juister: in een gebouw dat tot eind 20ste eeuw als godshuis dienst deed. Bij opgravingen verderop heeft men het skelet van Harry/Hermen gevonden. De eigenaar van de boekhandel die deze kerk omtoverde tot een meer-dan-boeken hemel op aarde, de heer Waarder, wilde maar wat graag de resten van Hermen tentoonstellen. En zo zag ik Hermen dus, of om precies te zijn: een gesloten houten kistje waarin zijn botten rusten, een replica van zijn skelet in de houding waarin hij gevonden werd én, als ontroerend mooiste, Hermen zoals hij er moet hebben uitgezien met huid en haar. Aangekleed. In exact dezelfde martelhouding. Dichtbij de hemel, op de derde verdieping.

Onbekende Hermen, langs deze weg wil ik je alsnog recht doen. Als je wat misdaan hebt, verdiende je straf. Maar wat je ook hebt misdaan (wellicht een brood stelen?) een marteldood heb je niet verdiend. Maar je hebt je beulen overleefd. Niemand kent hen. En jij bent inmiddels in binnen- en buitenland een kennis of bekende. Want over wie wordt geschreven zal voor altijd verder leven!

Jan Bontje, 6 september 2014