De Kleine Prins 1943 – 2013


Dit jaar (2013) is het 70 jaar geleden dat de Franse schrijver/piloot Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944) in 1943, dus tijdens de Tweede Wereldoorlog en New York, in de VS ,waarheen hij was vertrokken na de Franse nederlaag, DE KLEINE PRINS schreef. Een piloot maakt een noodlanding in de woestijn. De kleine prins vertelt wijze en betoverende verhalen over de kleine planeet waarop hij woont met een hooghartige roos en over zijn reizen naar andere planeten, waaronder de aarde.

Bij jou kweken de mensen vijfduizend rozen in één tuin, zei het prinsje en ze vinden daarin niet wat ze zoeken.
Nee, dat vinden ze niet, antwoordde ik.
En toch zouden ze kunnen vinden wat ze zoeken in één enkele roos of in een beetje water.
Ja, dat is zo, antwoordde ik.
En het prinsje voegde eraan toe: Maar ogen zijn blind. Met het hart moet men zoeken.

(De Kleine Prins, Uitg. Ad. Donker, Rotterdam, 21ste druk, 1991, blz. 79)

Kladversie Le Petit Prince ontdekt

*
Vooral door zijn allerlaatste daad bleef zijn naam voortleven: op 31 juli 1944 keerde de schrijver/piloot hij niet terug na een vlucht met een Lockheed Lightning P-38 J fotoverkenningsvliegtuig, waarmee hij vanaf Corsica verkenningen had uitgevoerd boven het Rhônedal, een onderdeel van de geallieerde voorbereidingen voor een invasie in Zuid-Frankrijk.

Lang bleef zijn verdwijning een mysterie, omdat zijn lichaam noch zijn vliegtuig werden teruggevonden. Daardoor speculeerden sommigen over een mogelijke wanhoopsdaad van de piloot, daar hij tegen het van zijn leven vrij somber was. Op 7 april 2004 vond men echter voor de kust van Marseille op 60 meter diepte in de Middellandse Zee de wrakstukken van zijn toestel, waarmee officieel is komen vast te staan dat hij daar op 31 juli 1944 is neergestort en omgekomen.

In maart 2008 werd bekendgemaakt dat de toenmalige Luftwaffe piloot Horst Rippert (1922-19 april 2013), de broer van zanger Iwan Rebroff, in 1944 de Saint-Exupéry met zijn Messerschmitt 109 jachtvliegtuig had neergehaald. Rippert was een bewonderaar van de schrijver en betreurde achteraf dat juist hij deze grote schrijver had neergeschoten. Had hij geweten dat de Saint-Ex in het vliegtuig had gezeten, dan zou hij beslist niet hebben geschoten, zo verklaarde hij in een interview, dat in de boeiende documentaire film Duell in den Wolken is opgenomen.

*

Er is een planetoïde naar de schrijver genoemd: (2578) Saint-Exupéry.

*

In 1968, dus 25 jaar na zijn dood, werd voor het eerst een hoorspel in een bewerking van Jan Apon (1907-1993) en geregisseerd door Kommer Kleyn (1893-1982), door de AVRO op de radio uitgezonden.

In 2008, dus weer 40 jaar later, gaf Uitg. Rubinstein, Amsterdam, i.s.m. de AVRO en BEELD EN GELUID, dit hoorspel uit als cd-luisterboek.

En nu, wéér 5 jaar later, kom ik dit luisterboek bij toeval weer tegen en schrijf dit blog…

Mijn eerste quadrein…


Dertig jaar na de Praagse lente van 1968 (in dat woelige jaar reisde ik dagelijks per trein tussen Den Haag en Rotterdam v.v.) schreef ik onderstaand quadrein.  Het quadrein is een door mij bedacht vrij “kwatrijn met een knipoog”.

eens wilde ik qua trein
wat verder dan den Haag:
dus schreef ik een kwatrijn
en droomde mij tot Praag

Het werd geplaatst in dagblad “metro” op 13 december 2001. Het werd ook op de website site “Poetry Alive” geplaatst en op taalkabaal. Voor zover ik weet bestaan beide niet meer.

Verder werd het gedichtje geciteerd in “Koppeling Weekblad voor de Nederlandse Spoorwegen”, nummer 1705, jaargang 41, 6 december 2002.

In een iets gewijzigde vorm werd het opgenomen  in de Scheurkalender 2003 van Uitg. Liverse  uit Dordrecht (niet in de handel verschenen):

ik wilde eens qua trein
wat verder dan den Haag
dus schreef ik een kwatrijn
en treinde door naar Praag

Mijn eigen Engelse vertaling:

Suppose I went qua train
much further than The Hague,
would really my quatrain
constrain me unto Prague?

 

Jan Bontje