Aboe l-Alaa al-Ma'arri


 

 

Ik ken een Syrische dichter uit de 10de/11de eeuw, Aboe l-Alaa al-Ma’arri (973-1057), die bijzonder fraaie, vaak kritische, gedichten schreef en, hoewel vanaf zijn 4de blind, veel reisde – hoewel niet altijd vrijwillig: hij moest vaak vluchten voor onverdraagzame politieke en religieuze heersers…

 

Een aantal van zijn gedichten werd, in de vertaling van de arabist P. (Pieter) Smoor, opnieuw op rijm gezet door Jaap van den Born en in 2008 door Stichting Uitgeverij De Vrije Gedachte uitgegeven onder de titel “Uit vrije dwang“. ISBN 978 90 78830 03 0.

Ik kwam het boekje vandaag weer tegen en besloot er iets over te schrijven.

 

Aboe was in veel opzichten heel modern en hij stond uiterst kritisch tegenover allerlei dogma’s. Hij vond dat je zxe9lf moest denken en nadenken. In die zin staat hij in de traditie van vrijdenkers en humanisten als Erasmus en Spinoza, maar ook van schrijvers en dichters door de eeuwen heen.

 

Ik citeer met plezier een paar van de gedichten:

 

Verwen de vogeltjes en vul hun pensen!
Want zij verdienen meelij, niet de mensen
Zijn doen je immers nimmer enig kwaad?
Dat zou je van jezelf ook mogen wensen
__________________________________________________

 

De mens volgt steeds de richting van ontbinden
Geen godsdienst kan de weg naar waarheid vinden
Ik strompel voort, al blind van kinds af aan
Ach, hoe vind ik de weg, omringd door blinden?

 

__________________________________________________

 

Geen stuiver zijn die oude dogma’s waard!
De vrome moordt en plundert onbezwaard
De mens let enkel op pietluttigheden
Dixe9 leiden volgens hem tot hellevaart

 

__________________________________________________

 

Voor eeuwig draaien zonnen en planeten
Hun banen in een eindeloze keten
Kometen ijlen in een spoor van stof
En dat is wat wij zijn: stof van kometen

 

__________________________________________________

 

Aboe kreeg het dan ook nogal eens aan de stok met de geestelijke leiders (die hij als zodanig niet erkende, omdat hij immers zxe9lf dacht) en moest meer dan eens vluchten. Hij was zijn tijd ver vooruit…

 

 

 

 

<