Column: BLIJF ALSJEBLIEF LIEGEN


Bontje Bondig

Blijf alsjeblief liegen

 

Ooit zei de dichter Bertus Aafjes (1914-1993): Dichters liegen de waarheid. En hij kon het weten. Zijn uitspraak moet je niet letterlijk nemen, want dan staat er onzin. Maar als je hem dichterlijk opvat, poxebtisch, literair, klopt hij als een bus. Dichters (ver)dichten de waarheid: ze scheppen een eigen wereld. Het begrip dichters moet je ruim nemen: ook schrijvers, verhalenvertellers, columnisten, theatermakers, acteurs, liegen de waarheid.

 

In hun hoedanigheid als verdichter kxfannen ze niet eens liegen: het gaat niet om objectieve feiten, maar om het verhaal, het gedicht, het toneelstuk, de column, de boodschap, de illusie, de droom, de utopie, de virtuele wereld die zij scheppen. De inhoud van hun werk beantwoordt aan andere wetten dan die van het gewone leven, de journalistiek of het objectieve verslag.

 

Een gedicht, verhaal, toneelstuk, column, roman, is een wereld op zich, waarin weliswaar een x91waarheidx92 wordt verteld, maar op een bijzondere manier. Multatuli kon het heel mooi zeggen: wat in het ene gedicht, verhaal, toneelstuk, leugen is, is waarheid in algemenere zin. Hij sabelde die x91handelaar in koffie, Lauriersgracht 37×92, dan ook genadeloos neer omdat deze niets begreep van literatuur en alleen de stomme feiten telde. Het gxe1xe1t bij literatuur en theater niet om de feitelijke waarheid, maar om de bedoeling xe1chter het geschrevene.

 

Zo zag ik onlangs een mooi toneelstuk. Het ging over 2 mensen die elkaar na tientallen jaren weer ontmoeten en zich dan voorstellen hoe het zou zijn als ze weer 8 jaar konden zijn. Iedereen snapt dat je niet opnieuw 8 jaar kunt zijn, dus de scenarioschrijfster – die ik overigens hxe9xe9l goed ken – x91liegtx92 en wel op dichterlijke wijze. Door over die mogelijkheid te fantaseren laat zij ons zien en voelen wat er met ons gebeurt als we op die manier terugdenken aan onze kindertijd. Al kijkend verander je dus! Het aardige is dat elke bezoeker zijn eigen x91waarheidx92 in dit stuk vindt. Of, zoals ik het eens in een bontje (haiku) omschreef:

 

als ik een boek lees

schep ik een eigen wereld

net als de schrijver

 

Dichters, theatermakers, schrijvers, blijf asjeblieft x91liegenx92, want jullie helpen ons de wereld en onszelf beter te begrijpen. De Oude Grieken zeiden 3000 jaar geleden al: ken uzelve. Door jezelf te kennen, ken je de wereld beter, ben je een beter mens. Daarom, leve de poxebzie, het theater, de literatuur!

 

Jan Bontje xa9 2012

MUZIEK EN REGEN – een column


Bontje Bondig

Muziek en regen

 

 

Bob Dylan zong ooit over A hard rain is gonna fall. Zo net, in de tuin, want het was eindelijk weer eens warme middag, bladerde ik door een verzamelbundel van Remco Campert getiteld Dichter. En jawel, ook hier regen: in het gedicht Chet Baker, de eerste regel: zijn stem is een zachte regen.

 

Hebben dichters en muzikanten, musici, componisten, wat met regen? Ik weet het niet. Regen, zon, liefde, haat, een oude schoen, werkelijk alles komt in de poxebzie en de muziek vroeg of laat aan bod. De stem van Chet Baker had inderdaad iets van een zachte meiregen. Had, want hij is niet meer. Uit het raam gevallen. In 020. In 1988. Waarschijnlijk onder invloed van drugs. Drugs: ze maken meer kapot dan je lief is. Hij speelde goddelijk en had echt geen drugs nodig om zo prachtig te spelen. Maar hij was gevoelig, en vooral iets te gevoelig voor de verleiding van die dood- en verderfzaaiende rotzooi.

 

Hij was niet de enige. Charlie Parker, bijgenaamd Yardbird of kortweg Bird, die godgeworden saxofonist, is ook kapot gegaan aan die rommel. En Janis Joplin, die nog zxf3veel noten op haar zang had. Af en toe luister ik naar haar muziek en word dan opnieuw meegesleept. Op 20 mei 2012 zong Charlotte in x91LiteRAR en Muziekx92 Me and Bobby McGee van Janis. Geweldigx85 Het was of ze er zelf stond, hoewel ze al in 1970 in het niets verdween. Maar haar muziek leeft voort, en ook zij is niet echt dood, omdat ze in gedachten eeuwig met ons meewandelt.

 

Muziek kan fantastisch zijn. Dat de mensen die haar vertolken soms minder goed tegen het leven kunnen, doet daar niets aan af.

 

xa9 Jan Bontje mei 2012

 

Lees verder “MUZIEK EN REGEN – een column”

Kind van de Wind 9-12 augustus 2012 in Arnhem


Tijdens Oerol 2012 op Terschelling heb ik haar gezien met haar poxebtische voorstellingKind van de wind” en ik was meteen verkocht.

Wie haar (nog een keer of voor het eerst) wil zien, kan dat doen in Arnhem. Van 9 t/m 12 augustus. Voor het programma en tijden, zie onderstaande illustratie. (

 

Woon jij in de buurt van Arnhem en wil je een dagje komen meehelpen, je bent welkom, xa0laat men ons weten. Er wordt gezorgd voor een warme hap en uiteraard een koud pintje aan het het eind van de dag!