Stroomopwaarts


Een column : Stroomopwaarts

Kort na het overlijden van Gerrit Komrij en Rutger Kopland schreef ik onderstaande column.

Bontje Bondig
Bontje Bondig

 

Twee van onze grootste dichters overleden kort na elkaar. De dichters, de poëzie, verweesde. Hoe tegengesteld waren deze 2 reuzen. Het enige wat ze gemeen hadden was het Ko van hun achternamen: Komrij en Kopland.

Dichters plegen geen volken, landen, staten, te leiden. Poëzie is daartoe niet geschikt en ook het karakter van de meeste dichters niet. Slechts bij hoge uitzondering is er sprake van een dichter die politicus werd, zoals de Tsjechische dichter en president Havel. Toch bemoeien dichters zich wel met politiek, d.w.z. met de ontwikkelingen in de samenleving. Terecht: zij hebben vaak een originele kijk op dingen en slagen er soms in mensen op andere gedachten te brengen. Versteende structuren en vastgeroeste werkwijzen te doorbreken. Het “sterft gij oude vormen en gedachten” van de Internationale, hét politieke strijdlied, is niet voor niets door een dichter geschreven!

Het was de inmiddels oude Remco Campert (zijn vader, Jan Campert, is overigens in Spijkenisse geboren) die eens schreef dat de poëzie rivieren stroomopwaarts kan laten stromen. Wie een gedicht letterlijk neemt, snapt er niets van. Dichters immers liegen de waarheid, het zijn geen journalisten. Hoewel die er ook een handje van kunnen hebben de waarheid (hun waarheid) een handje te helpen.

Wie een dichter op zijn woord gelooft, is naïef.

Jan Bontje juli 2012

De koning is een aap


Bontje Bondig

COLUMN

Nu er zoveel te doen is over ‘majesteitsschennis‘ (wat niet kan want er bestaat geen ‘majesteit’: volgens de Grondwet zijn alle mensen gelijk…) leek het me leuk om een oude column (uit 2007) uit het archief te halen.xa0

 

x91De koning is een aap.x92 Als ik dit boven mijn column zou zetten (wat ik niet doe, ik ben Domela Nieuwenhuis niet!) of zou zeggen dat de koningin (bijv. die van Lombardijen) een del is, zou dat veel stof doen opwaaien. Of dat erg is? Als stof opwaait, zie je dingen die je anders niet zagx85

De evolutie, althans die op aarde, bracht rare kostgangers voort. Onder hen aapachtigen, met op de uitverkoop toe de Homo Sapiens, de Mens die het beter denkt te weten. De huidige mens is een naakte aap die zich tegenxa0klimaatomstandighedenxa0kleedt en nog vreemdere kostgangers kent: uitgekookte reclameapen die een leus bedachten: kleren maken de man. (En jonge kinderen maken voor een hongerloontje de kleren, zouden linkse rakkers zeggen, maar dit terzijde.)

Ook vrouwen kleden zich graag. Kleren maken de vrouw. Nu is er xe9xe9n vrouw die zich heel apart kleedt: de koningin. Zij draagt geen broek, jurk of rok, maar een creatie. Op x91koninginnedagx92 wedijveren tv-slaafjes in een soort Neder-aaps met elkaar wie die lap textiel het meest onderdanig bewierookt. Al eet een aap uit gouden wok, zij wordt geboren zonder rok, dus ook een koningin is gewoon een naakte aap. Het koningschap heeft, zoals het sprookje al leerde, niets om het lijf, al zal de EO daar anders over denken. De EO kan deze column echter niet censureren (BBC series over de evolutie wel), dus u mag gewoon verder lezen. (Het hoeft niet: we leven in een vrij land.)

De koningin is dus, net als alle mensen, een aap. En als nazaat van Koning Gorilla (ook wel koning Willem III genoemd) een ver familielid van Bokito. Als oud-Rotterdammer doet me dat deugd, die verwantschap. Nu ik een jaarabonnement voor de Diergaarde heb (ook doen, maar ook dit terzijde) kan ik ons aller achterachterneef bezoeken wanneer ik wil. Ondanks zijn naaktheid is niets menselijks Bokito vreemd. Ook hij waant zich koning op zijn vierkante meter, al heeft dat niets om het lijf. De aap is een koning.

 

xa9 Jan Bontje 2007

 

Neem en eet

Neem en eet

In 2005,

kort na de Katrina ramp in New Orleans, schreef ik onderstaande column.

 

Zo af en toe duikt een opmerkelijk woord op in de media: plunderaars. Rovende enkelingen, losse groepjes of georganiseerde bendes die misbruik maken van de nood van anderen en roven en stelen dat het een lieve lust is. Bij elke (natuur)ramp, zoals onlangs (2005) nog in New Orleans, betreedt dit geteisem het toneel.

Toch heb je twee soorten plunderaars. Allereerst de al genoemde weerzinwekkende xe9chte plunderaars. Dit type medemens zal er voorlopig wel altijd zijn. Voor hen geldt het recht van de sterkste. De sterkste bepaalt wat (te)recht is… Of, zoals een politieagent in New Orleansxa0 tegen een toeriste zei toen zij hem om hulp vroeg: x91Donder op! Het is nu ieder voor zich!x92 Misschien is hij een uitzondering, maar zijn houding is wxe9l de banale vorm van het beginsel x91ieder voor zich en God voor ons allenx92 (lees: goud voor ons rijken).

De tweede soort x91plunderaarsx92 zijn in wezen helemaal geen plunderaars en hebben mijn sympathie en zegen. Het zijn arme drommels die zich uit nood (honger, extreme armoede, het uitblijven van hulp, dakloosheid) eerste levensbehoeften toe-eigenen. Het valt mij juist op en tegen dat dit type x91plunderen dat geen plunderen isx92 zo weinig beoefend wordt. Kennelijk zijn er heel wat innerlijke remmingen die mensen ervan weerhouden te nemen wat hen toekomt. Het beginsel ‘neem en eet’ houdt immers in dat de armen het recht hebben te nemen wat zij nodig hebben om te overleven. Nood breekt wetten. Als het recht krom is – lees: als de arme crepeert – mag hij nemen en eten wat hem als mens toekomt. x91Neem en eetx92 houdt wxe9l in dat je niet meer mag nemen dan je werkelijk nodig hebt. Een brood of een pak rijst en water of melk. Uiteraard is het altijd beter dat men x91neemt en eetx92 in groepsverband, strak georganiseerd, om excessen te voorkomen.
xa9 Jan Bontje 2005

xa0

xa0

Quindrein:

xa0

NEOLIBERALISME

Bezuinigingen overal:
Wat nu nog telt is het getal.
Gebrek en rijkdom gaan gepaard
En groeien dus in sneltreinvaart.

(Welk van de twee in vrije val?)

 

xa9 Jan Bontje 2005