RECENSIE "Morgen voor mij"


MORGEN VOOR MIJ

 

Op aanraden van een vriend las ik het boek ‘Morgen voor mij‘. Het is een hartverscheurend en hartverwarmend levensverhaal tegelijk. Gladys Mejias ontvlucht haar geboorteland Chili na de bloedige staatsgreep van dictator Pinochet. Het lot brengt haar in Nederland, waar ze met vallen en opstaan een eigen bestaan opbouwt.
Al op jonge leeftijd is het latere Nederlandse gemeenteraadslid sociaal bewogen en politiek actief. Ze heeft een afschuwelijke jeugd vol armoede en honger, huisuitzettingen en verkrachtingen. Als ze bij lieve Duitse pleegouders terechtkomt hoort ze van hun zoon dat zij ‘fout waren in de oorlog’, wat Gladys pas werkelijk begrijpt als ze in Nederland is en hoort over de Tweede Wereldoorlog. Tijdens haar verblijf bij deze mensen leert ze Ruben kennen, die zich ontpopt als een schoft die haar slaat en verkracht en zwanger maakt. Elena wordt dood geboren. Pas tientallen jaren later zal ze in haar nieuwe vaderland kunnen, mogen en móéten rouwen om dit kindje. Ze heeft dan twee volwassen zoons, heeft verschillende depressies en relaties achter de rug en is gemeenteraadslid voor GroenLinks in Groningen.

De titel van het boek is ontleend aan de Chileense uitdrukking hoy por ti, mañana por mi: ‘Ruben woonde in een van de armste gedeelten van de stad, El Cerro Baron. De meest uiteenlopende types waren in die wijk neergestreken. Vissers, ambtenaren, militairen, politiemensen, werklozen en dieven. Werd een zakkenroller uit de straat opgepakt, dan collecteerde de buurt voor het gezin. Dat gebeurde met een grote vanzelfsprekendheid. Er werd niet om gevraagd, er werd niet voor bedankt. Wie in nood zat werd geholpen onder het motto hoy por ti, mañana por mi. Vandaag voor jou, morgen voor mij.’ (blz. 54)
In de jaren ’60 en ’70 werkt Gladys enthousiast mee aan de verkiezingsstrijd om het presidentschap van Salvador Allende. Na diens verkiezing tot president in 1970 breekt een periode van hoop aan voor de arme Chilenen, maar rechts gebruikt alle legale en vooral onwettige middelen om chaos te scheppen en zo op 11 september 1973 een staatsgreep af te dwingen. Rechts voert ‘een oorlog tegen een ongewapend volk’. (blz. 77) Op de radio hoort Gladys dat Allende zijn volk zou hebben verraden. ‘Het was nog een kwestie van minuten tot Allende zich zou overgeven aan de militairen. Een vliegtuig zou hem en zijn familie naar een veilig land brengen. En toen volgde de cynische, bijna honende opmerking: ‘Allende laat zijn volk in de steek.’ Dat geloofde ik niet. Dat zou hij nooit doen. Ik kreeg nog dezelfde dag gelijk. In het brandende presidentiële paleis gaf Allende, toen de zaak hopeloos verloren bleek, zijn leven voor het volk. Zijn laatste woorden werden uitgezonden door een progressief radiostation dat kort daarna gebombardeerd werd. Ze waren bedoeld voor ons, zijn mensen: – – – ‘Compañeros, ik geloof in Chili en zijn toekomst, anderen zullen op dit moment waarop het verraad ons zijn wil oplegt te boven weten te komen. Compañeros, weet dat brede wegen zich zullen openen waarover de mens zal kunnen gaan om zijn vrijheid voor altijd op te kunnen bouwen. Dit zijn mijn laatste woorden, in de zekerheid dat mijn offer en dat van jullie niet vergeefs zal zijn. Weet, geliefde compañeros, dat een morele sanctie dit laffe verraad, dit bittere en donkere ogenblik zal afstraffen. Leve Chili, leve het volk.‘ (blz. 75) In de dagen en jaren daarna volgen de vervolgen en martelingen, waarvan ook Gladys het slachtoffer wordt.

In Nederland gaat niet alles van een leien dakje. Het kost Gladys heel wat doorzettingsvermogen om geaccepteerd te worden en misschien nog wel meer om zich geaccepteerd te voelen. ‘Op mijn cynische momenten denk ik: ‘Wat ik ook doe, ik zal altijd een vreemdeling blijven.’ Op mijn betere momenten voel ik me dankbaar voor de rijkdom van twee culturen.’ (blz. 156) De schreeuwlelijken die asielzoekers en vluchtelingen openlijk het leven zuur maken, de meest onzinnige verhalen rondstrooien en oproepen tot uitzettingen en het op slot gooien van ons land, zouden dit boek eens moeten lezen. Misschien leren ze met andere ogen kijken naar mensen die huis en haard noodgedwongen verlaten om in een volkomen nieuwe en vreemde omgeving te proberen een nieuw bestaan op te bouwen in vrijheid en zonder angst voor vervolging. Minister Verdonk zou een exemplaar van dit boek moeten krijgen, misschien dat haar hart dan ontdooit…

Gladys Mejias (en Colet van de Ven): ‘Morgen voor mij – Het openhartige verhaal van een Chileense vrouw die haar land moest ontvluchten’ – Uitg. Arena, 2004 – 176 blz. – ISBN 90-6974-589-5

Jan Bontje, juli 2004

 

 

 

 

 

 

Advertenties

2 gedachtes over “RECENSIE "Morgen voor mij"

  1. Beste Lisa.

    Je reactie stel ik zeer op prijs.
    Inderdaad is het zeer de vraag of boeken mensen van inzicht kunnen veranderen. Maar: niet geschoten is altijd mis.

    Hartelijke groet, Jan

  2. Morgen voor mij heeft mij geraakt, na laten denken maar ook laten inzien wat doorzettingsvermogen inhoudt!
    En of dit boek een ander licht kan werpen op de gedachten van rechtse politici? Ach…dat denk ik niet.

Ik ben benieuwd wat je hiervan vindt... Geef een reactie:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s